Niyə dünyanın ən hündür ağacları istilik stresinə qarşı təhlükədədir?

Coast Redwoodların 20 Milyon İllik Mübarizəsi

Dünyanın ən hündür ağacları olan coast redwoodlar (Sequoia sempervirens) yalnız Şimali Kaliforniya və Cənubi Oreqonun sahil zonasında yaşayır. Bu nəhəng ağaclar 20 milyon il əvvəl yaranıb, lakin insan fəaliyyəti onların təbii yaşayış sahəsinin yalnız 5 faizini saxlayıb. İndi isə artan temperatur onların sağ qalması üçün yeni təhlükə yaradır.

İstilərin Ağacların Fiziologiyasına Təsiri

Kaliforniya Universiteti, Devisin alimləri 2022-ci ilin iyulundan 2024-cü ilin oktyabrına qədər coast redwoodların yarpaq fiziologiyasını araşdırıblar. Tədqiqat göstərir ki, yüksək temperatur ağacların fotosintez qabiliyyətini kəskin azaldır. İsti havada yarpaqlar ətraf mühitdən təxminən 20 dərəcə Fahrenheit (təxminən 11 dərəcə Selsi) daha isti ola bilir. Yarpaqlardakı stomatalar, yəni kiçik dəliklər, su itkisini azaltmaq üçün bağlanır. Nəticədə, hətta su bol olsa belə, ağacların “nəfəs alması” və fotosintezi zəifləyir.

Meşələrin Yanğın Riski Artır

Coast redwood meşələri əvvəlkindən daha uzun və daha güclü yanğınlara məruz qalır. Scripps Okeanografiya İnstitutu və ABŞ Meşə Xidmətinin proqnozlarına görə, bu bölgədə illik maksimum temperaturun bu əsrin sonuna qədər 6.8 dərəcə Selsi artması gözlənilir. Bu, ağacların həyat dövrünü və ekosistemin davamlılığını ciddi təhlükəyə atır.

Elm İnsanlarının Narahatlığı

Tədqiqatın aparıcısı Lily Klinek bildirir ki, “İstinin fotosintez və ağacların fiziologiyasına əhəmiyyətli təsiri var”. O əlavə edir: “Hətta su bol olsa belə, yüksək temperatur ağacların nəfəs almasını və funksiyasını poza bilər”. Bu sözlər coast redwoodların istilik stresinə qarşı həssaslığını göstərir və onların qorunmasının vacibliyini vurğulayır.

İnsanlar və Təbiət Arasında Zərif Tarazlıq

Bu ağaclar təbiətin möcüzəsi olmaqla yanaşı, insan həyatının da ayrılmaz hissəsidir. Onların itirilməsi ekosistemə və yerli icmalara mənfi təsir göstərir. İstilərin artması ilə bağlı aparılan bu tədqiqat həm ağacların, həm də insan həyatının gələcəyi üçün ciddi xəbərdarlıqdır.