Seattle-də 95 milyonluq AI investisiyası ilə bioloji dizaynda inqilab necə başlayır?

Seattle-də AI dəstəyi ilə bioloji dizayn təşəbbüsü

Seattle şəhərində üç aparıcı elmi institut – Allen Institute, Vaşinqton Universiteti və Fred Hutch Cancer Center – AI BioDesign adlı 94.6 milyon dollarlıq (təxminən 160 milyon AZN) tədqiqat layihəsinə start verib. Bu təşəbbüs süni intellekt modellərindən istifadə edərək təbiətdə mövcud olmayan zülallar və genləri dizayn etməyi hədəfləyir.

Layihənin maliyyələşdirilməsi və məqsədləri

Layihə Fund for Science and Technology (FFST) tərəfindən maliyyələşdirilir. Bu fond Microsoft-un həmtəsisçisi Paul Allen-in mirasından yaradılıb və elmi yenilikləri dəstəkləmək məqsədi daşıyır. AI BioDesign-in rəhbərləri Nobel Kimya Mükafatı laureatı David Baker və genom elmi üzrə aparıcı mütəxəssis Jay Shendure-dir.

Tədqiqatın həcmi və işçi heyəti

Layihə 5 il ərzində 94.6 milyon dollar vəsait alacaq. Bu məbləğin 46.1 milyonu Allen Institute-a, 43.8 milyonu Vaşinqton Universitetinə, 4.7 milyonu isə Fred Hutch Cancer Center-ə ayrılıb. Avqust ayı ortalarına layihədə 62 nəfər çalışır: 41 nəfər Vaşinqton Universitetində, 13 nəfər Allen Institute-də, 8 nəfər isə Fred Hutch-da.

Laboratoriya və innovativ metodlar

AI BioDesign laboratoriyası Seattle-də Dexter Yard-da yerləşir. Burada DNA sekvenserindən istifadə olunaraq bir təcrübədə 6 milyon müxtəlif DNA ardıcıllığı eyni anda oxunub. Bu, süni intellektin sürəti ilə sintetik biologiyanın təcrübə gücünün ilk dəfə üst-üstə düşməsini göstərir.

Elmi yanaşma və açıq elm prinsipləri

Layihə açıq elm prinsiplərinə əsaslanır və əldə olunan nəticələr pulsuz paylaşılır. Təşəbbüsün məqsədi təkcə təbiətdə olan mexanizmləri təkrarlamaq deyil, həm də süni intellekt vasitəsilə yeni, hələ kəşf olunmamış bioloji imkanları araşdırmaqdır.

Ekspertlərin fikirləri və gələcəyə baxış

David Baker layihənin imkanları barədə deyir ki, “AI-nin sürəti sintetik biologiyanın təcrübə gücü ilə uyğunlaşmağa başlayır” və bu, yeni bioloji molekullar yaratmaq üçün unikal fürsət yaradır. Fred Hutch-dan Sanjay Srivatsan isə qeyd edir ki, AI-nin sürəti sintetik biologiyanın təcrübə gücü ilə ilk dəfə üst-üstə düşür. Layihə həmçinin elmdə radikal açıq yanaşmanın və əməkdaşlığın gücünü nümayiş etdirir.

İnsanlara və elmə təsiri

Bu təşəbbüs gələcəkdə biotexnologiya, dərmanların hazırlanması və gen mühəndisliyi sahəsində inqilabi dəyişikliklərə yol aça bilər. İnsanların həyat keyfiyyətinin yüksəlməsi və xəstəliklərlə mübarizədə yeni imkanlar yaranması gözlənilir. AI BioDesign, elmin sərhədlərini süni intellektlə genişləndirərək, gələcəyin biologiyasını yenidən formalaşdırır.