İlk dəfə: Səs əsasında yaşlanmanı ölçən inqilabi texnologiya təqdim olundu

Səs əsasında yaşlanmanın ölçülməsi mümkün oldu

İnsan səsinin tonu və danışıq sürəti kimi xüsusiyyətləri onun yaşlanma sürətini göstərməkdə güclü göstərici ola bilər. Yeni inkişaf etdirilən “səs saatı” texnologiyası məhz bu ideyaya əsaslanır. O, səsin 700-dən çox xüsusiyyətini təhlil edərək insanın bioloji yaşını qiymətləndirir.

Tədqiqatın miqyası və nəticələri

Science Advances jurnalında 30 sentyabr 2026-cı ildə dərc olunan tədqiqatda 2,928 ispan dilli iştirakçı iştirak edib. Onlar Argentinadan, Çilidən, Kolumbiyadan, Meksikadan və Perudan seçilmişdi. İştirakçılar arasında sağlam şəxslər və yüngül kognitiv pozğunluq, Alzheimer xəstəliyi və digər demensiya növləri olanlar var idi. Maşın öyrənməsi metodları ilə səs xüsusiyyətləri analiz edilərək, səs saatı sağlam insanları və kognitiv problemləri olanları dəqiq fərqləndirə bildi.

Koqnitiv problemlərin erkən aşkarlanması

Tədqiqat müəlliflərindən biri, Adolfo Ibáñez Universitetindən neyroalim Agustín Ibáñez bildirir ki, səs saatı demensiya kimi xəstəliklərin erkən diaqnozunda faydalı vasitə ola bilər. Koqnitiv problemləri olan insanların səsi yaşlarından daha yaşlı kimi qiymətləndirilir. Bu isə səsin yaşlanma prosesinin güclü göstəricisi olduğunu göstərir.

Bahalı və invaziv testlərə alternativ

Ənənəvi beyin skanları və qan testləri ilə müqayisədə, səs saatı daha ucuz və invaziv olmayan üsuldur. Bu, xüsusilə az resurslu bölgələrdə kognitiv sağlamlığın monitorinqində yeni imkanlar açır.

İnsan həyatına təsiri

Bu texnologiya sayəsində yaşlanma və demensiya kimi xəstəliklərin erkən aşkarlanması mümkün olacaq. İnsanlar daha vaxtında müalicə və dəstək ala biləcək, həyat keyfiyyətləri yüksələcək. Sadəcə dörd dəqiqəlik səs yazısı ilə sağlamlıq vəziyyətinin qiymətləndirilməsi gələcəyin tibbi diaqnostikasında yeni səhifə açır.

Ekspert rəyi

Kanadanın Toronto Universitetindən neyroalim Jed Meltzer qeyd edir: “Sadəcə dörd dəqiqəlik sadə səs yazısı ilə böyük proqnoz gücü görürük”. Bu, səs əsasında yaşlanmanın ölçülməsinin potensialını vurğulayır.

Yeni “səs saatı” texnologiyası insan səsinin sirrini açaraq, sağlamlıq və yaşlanma sahəsində inqilabi addım atır.