Cənubi Yarımkürədə İlk Dəfə: SEST Teleskopu ilə Submillimetr Kəşfi

SEST teleskopunun unudulmaz missiyası

1987-ci ildə Cənubi Yarımkürədə, Çilidə yerləşən La Silla Rəsədxanasında işə başlayan SEST teleskopu 15 metr diametrli əsas qabığı ilə submillimetr dalğa uzunluqlarını toplayan yeganə böyük teleskop idi. 2375 metr yüksəklikdə yerləşən bu teleskop, soyuq molekulyar toz və qaz buludlarını müşahidə edərək qədim qalaktikalar, ulduz əmələ gəlməsi və digər kosmik hadisələr barədə dərin məlumatlar təqdim etdi.

Kosmosun soyuq sirlərini açmaq

SEST-in alüminium qabığı ulduzların işığını əks etdirir və astronomlara kainatın ən soyuq və gizli bölgələrini araşdırmağa imkan verdi. Bu teleskopun işığı altında kainatın yaranışı və inkişafı haqqında yeni anlayışlar formalaşdı. 2003-cü ildə fəaliyyəti dayandırılan SEST, daha inkişaf etmiş Atacama Pathfinder Experiment (APEX) və Atacama Large Millimeter/Submillimeter Array (ALMA) teleskoplarına yol verdi.

Astronom José Rodriguesin təəssüratları

Astronom və astrofotoqraf José Rodrigues SEST teleskopunun 15 metr diametrini əvvəlcədən bilsə də, onun böyüklüyündən heyran qaldığını bildirib. Onun çəkdiyi şəkillərdə La Silla üzərində yuxarı atmosferdə günəş işığının molekullarla qarşılıqlı təsirindən yaranan narıncı rəngli "hava parıltısı" görünür. Bu parıltı SEST teleskopunun 15 metrlik əsas qabığında və Cənubi Yarımkürənin ulduzlarında əks olunur. Fonunda isə ESO-nun 3.6 metrlik teleskopunun qülləsi görünür.

SEST-in mirası və gələcəyi

SEST teleskopu Cənubi Yarımkürədə submillimetr astronomiyasının inkişafında mühüm rol oynadı. Onun müşahidələri sayəsində elm insanları kainatın soyuq və qaranlıq künclərinə daha dərindən baxa bildilər. Bu miras indi APEX və ALMA kimi qabaqcıl teleskoplarla davam etdirilir və yeni kəşflərə yol açır.

SEST-in fəaliyyəti kosmosun ən sirli qatlarını anlamaq istəyən alimlər üçün əvəzsiz addım oldu. Onun işığı altında kainatın sirləri açılır, insanlıq isə ulduzların doğuşuna daha da yaxınlaşır.