Şərqi Qinghai-Tibet platosunda Eutrema heterophyllum genomu ilk dəfə açıqlandı

Eutrema heterophyllum-un genom tədqiqatı dağların sirrini açır

Şərqi Qinghai-Tibet platosunun sərt iqlimində yaşayan alpin çoxillik bitki Eutrema heterophyllum-un genomu ilk dəfə xromosom səviyyəsində tam yığılıb. Bu tədqiqat bitkinin yüksək dağ şəraitinə necə uyğunlaşdığını və biokimyəvi xüsusiyyətlərini anlamağa imkan verir.

Genom ölçüsü və keyfiyyəti

Genomun ümumi ölçüsü 348.43 meqabaz (Mb) təşkil edir, scaffold N50 dəyəri isə 48.54 Mb-dir. Genomun 99.81%-i xromosomlara yerləşdirilib, bu da yüksək dəqiqlik və tamlıq deməkdir. BUSCO tamlığı 99.01%, CEGMA tamlığı isə 96.77% olaraq ölçülüb. LAI skoru 20.52 olan genom, qısa oxunuşların 97.44%-ni əhatə edir və 98.84% örtmə dərəcəsinə malikdir.

Genetik zənginlik və funksional anotasiya

Genomun 57.08%-i təkrarlanan elementlərdən ibarətdir. Ümumilikdə 33,498 protein kodlayan gen müəyyən edilib, onların 97.63%-i BUSCO tamlığına malikdir. Funksional olaraq 32,930 gen (98.30%) anotasiya olunub. Bu zəngin genetik məlumat bitkinin qlükosinolat metabolizmi və yüksək dağ şəraitinə adaptasiyası ilə bağlı tədqiqatlara yeni imkanlar yaradır.

Tədqiqatın əhəmiyyəti və maliyyələşməsi

Bu genom resursu bitkinin dağlıq mühitdə yaşama strategiyalarını anlamaq və biotexnoloji tətbiqlər üçün əsas yaradır. Tədqiqat Çin Milli Təbiət Elmləri Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. Məqalə 18 avqust 2026-cı ildə nəşr olunub. Tədqiqatda Shuang Wang və Ping Chen bərabər töhfə veriblər.

İnsan və təbiət üçün yeni perspektivlər

Bu tədqiqat yalnız elmi deyil, həm də ekoloji və tibbi sahələrdə yeni üfüqlər açır. Eutrema heterophyllum-un genomu bitkinin sərt dağ şəraitində necə yaşadığını göstərməklə, gələcəkdə bitki genetikası və adaptasiya mexanizmlərinin dərindən anlaşılmasına xidmət edəcək. Bu, həmçinin yüksək dağlıq ekosistemlərin qorunması və davamlı inkişafı üçün vacib məlumatlar təqdim edir.