Şiloh Döyüşündə Yaraların Sağalmasının Gözlənilməz Sirri Nədir?

Şiloh döyüşündə qeyri-adi parıltı

1862-ci ilin 6-7 aprel tarixlərində baş vermiş Şiloh döyüşündə 23,746 nəfər həlak olmuş, əlavə olaraq 16,420 əsgər yaralanmışdı. Yaralı əsgərlərin bəzilərinin yaraları gecə parıldayırdı və bu sirli parıltı onların sağ qalma şansını artırırdı. Bu fenomen "Angel’s Glow" (Mələklərin Parıltısı) adlandırıldı və uzun illər boyunca səbəbi məlum deyildi.

İki gənc tədqiqatçının kəşfi

2001-ci ildə 17 yaşlı lisey şagirdləri Bill Martin və Jon Curtis bu sirri araşdırmağa başladılar. Onlar Jonun anasının (mikrobioloq) köməyi ilə parıldayan yaraların səbəbini tapmaq üçün tədqiqat apardılar. Nəticədə, parıltının Photorhabdus luminescens adlı biolüminesensiya bakteriyasından qaynaqlandığını müəyyən etdilər.

Photorhabdus luminescens bakteriyasının rolu

P. luminescens insan üçün zərərli deyil, həşərat patogenidir və torpaq nematodları ilə simbiotik əlaqədə yaşayır. Bu bakteriya nematodların içində yaşayaraq həşəratlara yoluxur, zəhər və fermentlər ifraz edir, həmçinin digər bakteriyaların çoxalmasını əngəlləyir. Parıltı isə bakteriyanın "lux operon" adlı genlər qrupunun fəaliyyəti nəticəsində yaranır.

Yaraların sağalmasına təsiri

P. luminescens normal insan bədən temperaturunda yaşaya bilməsə də, Şilohda soyuq və nəmli hava şəraiti bakteriyanın yaralarda yaşamasına imkan yaratmışdı. Bu bakteriya infeksiyaların qarşısını alaraq yaraların sağalmasını sürətləndirmişdi.

Elm dünyasında tanınma

Bill Martin və Jon Curtis 2011-ci ildə Intel Beynəlxalq Elmi və Mühəndislik Müsabiqəsində birinci yer qazandılar və Smithsonian Magazine-də xüsusi reportajda qeyd olundular. Onların kəşfi tibb tarixində unikal fenomenin sirrini açdı və müharibə yaralarının müalicəsində bakteriyaların rolunu yenidən gündəmə gətirdi.

Bu kəşf tarix və elm arasında gözlənilməz körpü yaratdı. Şiloh döyüşündəki yaraların parıltısı insan həyatını xilas edən təbiətin gizli gücünü göstərir.