Şimal Dənizində WWII Bombalarının Dəniz Ekosisteminə Təsiri Nə Qədər Böyükdür?

Şimal dənizində II Dünya Müharibəsindən qalan təhlükə

Şimal dənizinin dərinliklərində 1,3 milyon ton partlamamış hərbi sursat yerləşir. Baltik dənizində isə 300,000 ton silah və əlavə olaraq 30,000 ton kimyəvi döyüş agentləri mövcuddur. Bu silahların qabıqları illər keçdikcə korlanır və toksik maddələr dənizə sızmağa başlayır.

TNT və digər zəhərli maddələrin dəniz həyatına təsiri

Alfred Wegener Polar və Dəniz Tədqiqatları İnstitutunun (AWI) alimləri Şimal dənizindəki balıqlarda TNT və onun metabolitlərini aşkar ediblər. Bu maddələrin konsentrasiyası balıq əzələsində 4 nanogram/qramadək ölçülüb. Tədqiqatlar göstərir ki, TNT səviyyəsi artdıqca balıqlarda qaraciyər xəstəlikləri və xərçəngə bənzər düyünlər yaranır. Bu, dəniz ekosistemində ölüm hallarının artmasına səbəb olur.

Təmizləmə işləri və gələcək perspektivlər

II Dünya Müharibəsindən qalan bu silahların təmizlənməsi yüzillər çəkə bilər. Yeni texnologiyalar və robotlar bu təhlükəli tapıntıların təhlükəsiz şəkildə aradan qaldırılmasında istifadə olunur. Lakin TNT-nin dəniz məhsullarında insan sağlamlığına təsiri hələ tam müəyyən edilməyib. Bu isə dəniz məhsullarından istifadə edən insanlar üçün narahatlıq doğurur.

İnsanlar və təbiət arasında incə balans

Şimal və Baltik dənizlərində yaşayan balıqların sağlamlığı, həmçinin bu sulara bağlı insan icmalarının gələcəyi böyük risk altındadır. Tədqiqatçılar bu təhlükənin qarşısını almaq üçün həm texnoloji, həm də ekoloji tədbirlərin gücləndirilməsini vacib sayırlar. Tarixin qaranlıq səhifələrindən qalan bu bombalar, gələcək nəsillər üçün dənizlərin təmizliyi və təhlükəsizliyi məsələsini gündəmə gətirir.