Slovakiyada 7 Minillik Başsız Neolitik Məzarlıq: Tarixin Sirri Açılır

Neolitik dövrün sirli tapıntısı

Slovakiyanın cənub-qərbində, Vráble Veľké-Lehemby arxeoloji sahəsində 77 başsız insan qalıqları tapılıb. Bu qalıqlar 7 min il əvvəl, Neolitik dövrdə yaşamış insanlara aiddir. Vráble şəhəri Bratislavadan təxminən bir saat şərqdə, Danubiya təpələrində, Žitava çayının sahilində yerləşir və burada 350 ev planı aşkar olunub.

Böyük yaşayış məskəni və insan sayı

Arxeoloji sahədə ən çoxu eyni vaxtda 80 evdə yaşayış olub. Sakinlərin sayı təxminən 9 min nəfərdən ibarət olub və onlar eramızdan əvvəl 5250-4950-ci illərdə burada yaşayıblar. 2022-ci ildə 38 başsız cəsəd tapılmışdı, ümumilikdə isə 78 fərdin qalıqları aşkar edilib. Yalnız bir uşağın cəsədində baş qalıb, digər qalıqlarda isə baş və alt çənə sümükləri yoxdur.

Başların sirri və ayin ehtimalları

Qalıqların yanında boyun fəqərələri tapılıb, bu isə başların ehtimal ki, ayin məqsədilə başqa yerdə saxlanıldığını göstərir. Başların zorla kəsilməsi yox, bacarıqlı və məqsədli çıxarılması ehtimal edilir. Bu tapıntı Linearbandkeramik (Linear Qab Mədəniyyəti) mədəniyyətinə aiddir və kütləvi qırğın nəticəsi olmadığı vurğulanır.

Ekspertlərin fikirləri

Maria Wunderlich deyir: “Bu tapıntı Avropa Neolitiki üçün tamamilə unikal bir hadisədir.” Katharina Fuchs əlavə edir: “Zorakı baş kəsmələr burada aparılmayıb, bacarıqlı baş çıxarılması var.” Martin Furholt isə bildirir: “Bu təcrübələr müasir cəmiyyətlərin mənalarından tam fərqli kontekstdə olub.”

İnsanlıq tarixində yeni suallar

Başların hansı ayin və ya məqsədlə saxlanıldığı hələ də dəqiq məlum deyil. Slovakiyada itkin başlar tapılmayıb, bu isə araşdırmaların davam etdirilməsinə ehtiyac olduğunu göstərir. Çatalhöyükdə də ölüm sonrası baş çıxarılması sübutları var, bu isə qədim cəmiyyətlərin ölüm və əcdadlara ibadət anlayışlarının zənginliyini göstərir.

Bu tapıntılar Neolitik dövrün insanlarının həyat tərzi, inancları və sosial strukturu barədə yeni anlayışlar yaradır. Hər bir qalıq insanlıq tarixinin unudulmuş səhifələrini yenidən açır və bizə qədimlərin dünyasına daha yaxın baxmaq imkanı verir.