Suborbital Uçuşlar: Kosmos Səyahətində Yeni Eraya Necə Giriş Edirik?

Suborbital Uçuşların Başlanğıcı

2004-cü ildə SpaceShipOne suborbital uçuşla 100 kilometr hündürlüyə çataraq Ansari X Mükafatını qazandı. Bu, kommersiya kosmik uçuşlarının başlanğıcı kimi qiymətləndirildi. O dövrdə suborbital uçuşlar orbital sistemlər üçün ilk addım olaraq görülürdü. Lakin iki onillik sonra bu sahənin gözlənilən sürətlə inkişaf etmədiyi aydın oldu.

Virgin Galactic və Delta Sinfi

Virgin Galactic, suborbital uçuşları daha geniş kütlələr üçün əlçatan etməyi hədəfləyir. Şirkət, VSS Unity adlı kosmik təyyarəsini son uçuşundan sonra təqaüdə çıxararaq Delta sinfi adlanan yeni nəsil kosmik vasitələrə fokuslanır. Delta sinfi daha yüksək uçuş tezliyi və daha çox sərnişin daşıma qabiliyyəti ilə şirkətin gələcəyini formalaşdırmaq üçün nəzərdə tutulub. Virgin Galactic-in CEO-su Michael Colglazier, 2026-cı ildə iki Delta vasitəsinin həftədə üç uçuş həyata keçirəcəyini və bunun şirkət üçün müsbət gəlir gətirəcəyini proqnozlaşdırır. Şirkət, 2026-cı ildə Delta vasitələri ilə 750 nəfəri kosmosa göndərməyi və hər bir biletin orta qiymətinin 600,000 ABŞ dolları (təxminən 1,020,000 AZN) olacağını gözləyir.

Blue Origin və Texniki Çətinliklər

Blue Origin şirkəti isə New Shepard vasitəsi ilə suborbital uçuşları davam etdirir. Lakin son uçuşlarda texniki problemlər, xüsusilə paraşüt sistemindəki nasazlıqlar, şirkətin fəaliyyətinə kölgə salıb. NASA ilə əməkdaşlıq edən Blue Origin, bu problemləri həll edərək uçuşlarını davam etdirməyi planlaşdırır. Şirkət, suborbital uçuşlardan əldə etdiyi texnologiyaları orbital raketlərdə tətbiq etməyi hədəfləyir. Məsələn, New Shepard vasitəsinin NS-25 uçuşunda paraşütlərdən biri tam açılmasa da, kapsul təhlükəsiz eniş edib. Şirkət bu problemi həll etmək üçün araşdırmalarını davam etdirir.

İnsan Təsiri və Emosional Təcrübələr

Suborbital uçuşlar yalnız texnoloji deyil, həm də emosional bir təcrübədir. Məşhur aktyor William Shatner Blue Origin vasitəsi ilə kosmosa uçduqdan sonra yerin dəyərini daha dərindən hiss etdiyini bildirib: "Yer kürəsi çox qiymətlidir. Uçuşdan sonra dərin bir kədər hiss etdim." Virgin Galactic uçuşlarında iştirak edən alimlər isə bu vasitələrin elmi araşdırmalar üçün böyük potensialını vurğulayır. Məsələn, Alan Stern, Virgin Galactic-in VSS Unity vasitəsi ilə həyata keçirdiyi uçuşda iştirak edərək, bu vasitələrin elmi tədqiqatlar üçün necə istifadə edilə biləcəyini araşdırmışdır.

Gələcək Perspektivlər

Suborbital uçuşların gələcəyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır. Virgin Galactic və Blue Origin bu sahənin inkişafını davam etdirmək üçün texnologiya, maliyyə və ictimai maraq arasında balans yaratmağa çalışır. Delta sinfi vasitələr və New Shepard uçuşları bu sahənin davamlı olub-olmayacağını müəyyən edəcək. Virgin Galactic, Delta vasitələrinin daha yüksək uçuş tezliyi və sərnişin tutumu ilə gəlirli bir iş modelinə çevriləcəyinə ümid edir. Blue Origin isə New Shepard vasitəsi ilə uçuşlarını davam etdirməyi və gələcəkdə orbital raketlərdə istifadə ediləcək texnologiyaları inkişaf etdirməyi planlaşdırır.

Nəticə

Suborbital uçuşlar texnologiya və insan təcrübəsinin birləşdiyi bir sahədir. Virgin Galactic və Blue Origin kimi şirkətlər bu sahədə uğur qazanmaq üçün yarışır, lakin onların gələcəyi hələ də sual altındadır. Bu sahənin inkişafı, kosmosun daha geniş kütlələr üçün əlçatan olmasını təmin edə bilər.