Süni İntellekt İnsanlarla Eyni Optik İllüziyalara Niyə Aldanır?

İnsan və Süni İntellektin Görmə Oyunu

Ayın üfüqə yaxın olduqda daha böyük görünməsi kimi sadə optik illüziya həm insan beynini, həm də süni intellekti çaşdıra bilər. İnsan beyni vizual məlumatların hamısını deyil, yalnız vacib detalları qəbul edir. Bu, bəzən gözümüzün aldanmasına səbəb olur. Maraqlısı odur ki, dərin neyron şəbəkələri (DNN) də oxşar optik illüziyalar qarşısında çaşır.

PredNet və İllüziyaların Süni Təqlidi

Yaponiyanın National Institute for Basic Biology institutundan Eiji Watanabe və komandası PredNet adlı DNN üzərində tədqiqat aparıb. Bu model milyonlarla video kadrını işləyərək vizual dünyadakı qaydaları öyrənib. Nəticədə PredNet insanlarla eyni optik illüziyaya aldanıb. Watanabe deyir: “PredNet-in qavrayışı insan qavrayışına çox yaxındır.” Bunun səbəbi isə PredNet-in diqqət mexanizminin olmaması, bütün görüntünü eyni vaxtda emal etməsidir.

İnsan Beyni və Kvant Mexanikası

Optik illüziyaların qavranılması hələ tam başa düşülməyib. Bəzi tədqiqatçılar, o cümlədən Avstraliyanın Charles Sturt Universitetindən Ivan Maksymov, kvant mexanikasının bu fenomeni izah edə biləcəyini düşünür. Maksymovun DNN-si Necker kubu və Rubin vazası kimi klassik illüziyaları qəbul edir və zaman-zaman onların arasında dəyişir. Bu, insan beyninin kvant xüsusiyyətləri ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirir.

Kosmosda İllüziyaların Dəyişməsi

Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (ISS) üç ay qalaraq görmə təcrübəsi aparan astronavtlar optik illüziyaların kosmosda fərqli qavranıldığını bildirirlər. Bu, insan görmə sisteminin yer cazibəsi və mühitdən asılı olaraq dəyişdiyini göstərir. Maksymov deyir: “Bu sahə dar olsa da, çox önəmlidir, çünki insanlar kosmosa getmək istəyirlər.”

İnsan və Süni Görmə Arasındakı Fərqlər

ChatGPT kimi süni intellektlər DNN əsasında işləsə də, insan beynindən fərqli mexanizmlərlə fəaliyyət göstərir. İnsanların optik illüziyaları subyektivdir və fərqli qəbul edilir. Hərəkət illüziyalarının qavranılması isə formaların qavranılmasından daha möhkəmdir. fMRI tədqiqatları göstərir ki, illüziyalar zamanı beyin müxtəlif hissələri aktivləşir.

Nəticə

Süni intellektin insan görmə sisteminə yaxınlaşması, optik illüziyaların təqlidi və kvant mexanikası ilə bağlı yeni tədqiqatlar insan beyninin sirrlərini açmağa kömək edir. Bu, həm texnologiyanın inkişafı, həm də kosmosda insan həyatının yaxşılaşdırılması üçün vacibdir. Gündəlik həyatda və gələcəkdə süni intellektlə qarşılıqlı əlaqədə bu tədqiqatların rolu böyük olacaq.