Süni İntellekt Kütləvi Nəzarətdə Yeni Dövrü Necə Açır?

Kütləvi Nəzarətin Görünməyən Üzü

2013-cü ildə Edward Snowden NSA-nın texnoloji şirkətlərdən birbaşa məlumat topladığını ifşa etdi. Bu, dünyada məxfiliklə bağlı böyük müzakirələrə səbəb oldu. 2015-ci ildə ABŞ-da USA FREEDOM Act qanunu qəbul edildi və məhkəmələr NSA-nın telefon məlumatlarının qanunsuz şəkildə toplanmasını müəyyən etdi. Lakin bu, kütləvi nəzarətin sonu olmadı.

Süni İntellekt və Casusluğun Yeni Dövrü

Tanınmış təhlükəsizlik eksperti Bruce Schneier bildirir ki, kütləvi nəzarət hələ də davam edir və süni intellekt bu prosesi daha da gücləndirir. 2025-ci ilin dekabrında Fransanın Le Monde qəzeti mobil telefon məlumatları əsasında casusların izlənməsini nümayiş etdirdi. Schneier deyir: “Hər şey dəyişib, amma heç nə dəyişməyib” – yəni texnologiya inkişaf etsə də, məxfilik problemləri qalır.

Dünyada Kütləvi Casusluq

ABŞ, Çin və Rusiya kimi ölkələr kütləvi casusluğu davam etdirir. Schneier əlavə edir: “Mən təsəvvür edə bilmirəm ki, 50 il sonra həm hökumət, həm də şirkətlər səviyyəsində bu qədər geniş kütləvi nəzarət olacaq”. O, süni intellekt şirkətlərinin məlumat toplamasından narahatdır və sosial medianın problemlərinin bu texnologiya ilə daha da dərinləşdiyini vurğulayır.

İnsanların Məxfiliyinə Təsiri

Bu kütləvi nəzarət və süni intellektin birləşməsi insanların gündəlik həyatına təsir edir. Məxfilik anlayışı zəifləyir, sosial media platformalarında şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi sual altındadır. İnsanlar artıq öz məlumatlarının necə istifadə olunduğunu bilmədən, daim izlənildiklərini hiss edir. Bu isə həm qorxu, həm də etirazlara səbəb olur.

Ümid və Gələcək Perspektivlər

Bruce Schneier isə ümidlidir. O, 50 il sonra kütləvi nəzarətin aradan qalxacağına inanır. Bu, texnologiyanın insan hüquqlarına hörmətlə yanaşması və qanunvericilikdə ciddi dəyişikliklərin həyata keçirilməsi ilə mümkün ola bilər. Məxfilik və azadlıq uğrunda mübarizə isə hələ uzun müddət davam edəcək.

Bu hekayə süni intellektin insan həyatına necə təsir etdiyini, məxfilik və təhlükəsizlik arasında incə tarazlığı göstərir. Kütləvi nəzarətin gələcəyi isə hələ də açıq sualdır.