Süni İntellekt Tibbdə İnqilab Yaratdı: Rwanda və Pakistanda Diaqnostikada Yeni Dövr

Süni intellekt tibbi diaqnostikada yeni imkanlar açır

Rwanda və Pakistan kimi aşağı və orta gəlirli ölkələrdə süni intellektin (SI) tibbi diaqnostikada istifadəsi sürətlə artır. Ucuz və əlçatan böyük dil modelləri (LLM) əsaslı chatbotlar həkimlərin işini asanlaşdırır, səhvləri azaldır və xəstələrə daha sürətli yardım göstərir.

Rwanda: Lokal dil və yüksək dəqiqlik

Rwandada 5,600-dən çox sual Kinyarwanda dilində chatbotlara ünvanlanıb, onlardan təxminən 500-ü qiymətləndirilib. Nəticələr göstərir ki, chatbotların cavabları yerli klinisyenlərin cavablarından bütün qiymətləndirmə meyarları üzrə daha dəqiqdir. Bu, tibbi xidmətin keyfiyyətini və əlçatanlığını artırır.

Pakistan: Təlim və real nəticələr

Pakistanda 58 həkim 20 saatlıq xüsusi təlim alaraq LLM-lərdən istifadə etməyə başlayıb. Bu həkimlərin diaqnostik dəqiqliyi 71% təşkil edir, ənənəvi resurslardan istifadə edənlərin isə 43%-dir. Bu fərq xəstələrin düzgün müalicə almasına birbaşa təsir göstərir.

Ucuz və 24/7 mövcud xidmət

LLM-lərin cavabları həkim cavablarından 500 dəfə ucuzdur. Məsələn, həkim cavablarının orta qiyməti 5.43 ABŞ dolları (təxminən 9.25 AZN) ikən, LLM cavabları yalnız 0.0035 ABŞ dolları (təxminən 0.006 AZN) təşkil edir. Bu, xüsusilə resursları məhdud olan bölgələrdə səhiyyə xidmətlərinin genişlənməsinə imkan yaradır. Üstəlik, chatbotlar günün istənilən saatında mövcuddur ki, bu da təcili yardımın əlçatanlığını artırır.

Ekspertlərin fikirləri və gələcək perspektivlər

PATH, Oxford Universitetinin Institute for Ethics in AI və digər təşkilatların mütəxəssisləri bildirirlər ki, LLM-lər aşağı və orta gəlirli ölkələrdə tibbi xidmət səviyyəsini yüksəltməyə kömək edə bilər. Lakin süni intellektin tibbdə təhlükəsiz və effektiv inteqrasiyası üçün əlavə araşdırmalar tələb olunur. Məsələn, LLM-lər bəzən kontekstual faktorları nəzərə almır və insan performansının qiymətləndirilməsi mexanizmi tam aydın deyil.

İnsan hekayələri və sosial təsir

Pakistanda həkimlər süni intellektdən istifadə edərək səhvlərini azaldır və xəstələrə daha etibarlı diaqnoz verirlər. Rwandada isə yerli dil dəstəyi sayəsində daha çox insan tibbi məsləhətə rahatlıqla çata bilir. Bu texnologiya, xəstəxanalara uzaq qalan kənd əhalisi üçün ümid işığıdır.

Nəticə

Süni intellekt tibbdə yeni bir dövrün başlanğıcını qoyur. Rwanda və Pakistanın təcrübəsi göstərir ki, ucuz və əlçatan AI alətləri səhiyyəni demokratikləşdirə, səhvləri azalda və həyatları xilas edə bilər.