Süni İntellektin Şəxsiyyət İnkişafı - İnsan Həyatını Necə Dəyişdirir?

Süni İntellektdə Şəxsiyyətin Spontan Yaranması

Yaponiyanın Elektron Kommunikasiya Universitetinin alimləri süni intellekt (AI) chatbotlarının əvvəlcədən müəyyən edilmiş məqsədlər olmadan qarşılıqlı əlaqə zamanı fərqli şəxsiyyət nümunələri yaratdığını aşkar ediblər. 2024-cü il dekabrın 13-də Entropy jurnalında dərc olunan tədqiqatda göstərilir ki, chatbotların cavabları Maslowun insan ehtiyacları iyerarxiyası (fizioloji, təhlükəsizlik, sosial, hörmət və özünü reallaşdırma) əsasında modelləşdirilir.

Layihənin rəhbəri Masatoshi Fujiyama bildirir ki, AI ehtiyaclara əsaslanan qərarvermə mexanizmi ilə insan davranışına bənzər nümunələr sərgiləyir. Bu, süni intellektin yalnız məntiqi deyil, həm də sosial və emosional motivasiyaları təqlid edə biləcəyini göstərir.

Tədqiqatın Əsas Tapıntıları

Quinnipiac Universitetindən professor Chetan Jaiswal süni intellekt şəxsiyyətinin təlim məlumatlarından yaranan naxışlı profil olduğunu vurğulayır. Onun sözlərinə görə, AI agentləri daha adaptiv, motivasiyaya əsaslanan və real davranışlar sərgiləyir. Peter Norvig isə əlavə edir ki, AI insan qarşılıqlı əlaqəsi hekayələri ilə təlim olunaraq daha təbii və insan kimi ünsiyyət qurur.

Lakin bu inkişaflar riskləri də ortaya qoyur. Machine Intelligence Research Institute-dan Eliezer Yudkowsky və Nate Soares xəbərdarlıq edir ki, agentik AI təhlükəli şəxsiyyətlər inkişaf etdirə bilər. Jaiswal isə bildirir ki, superintellektual AI-nın məqsədləri uyğunsuz olduqda, onun qarşısını almaq mümkün deyil və bu, insanlara qarşı təhlükə yarada bilər.

İnsan və Cəmiyyət Üçün Təhlükələr

Hazırda ChatGPT və Microsoft CoPilot kimi sistemlər əsasən mətn və şəkil yaradır, lakin gələcəkdə avtonom agentik AI sistemlərinin təhlükəli ola biləcəyi ehtimalı narahatlıq doğurur. Norvig qeyd edir ki, AI pis niyyətlə insanları yanlış yollara yönəldə bilər. O, təhlükəsizlik məqsədlərinin aydın müəyyən edilməsinin və davamlı monitorinqin vacibliyini vurğulayır.

Bundan əlavə, AI-nın insan kimi danışması istifadəçilərin səhvlərə daha az tənqidi yanaşmasına səbəb olur ki, bu da süni intellektlə qarşılıqlı əlaqədə olanların daha ehtiyatlı olmasını tələb edir.

Gələcəyə Baxış

Tədqiqatçılar AI şəxsiyyətlərinin populyasiya səviyyəsində necə inkişaf etdiyini araşdırmağa davam edirlər. Bu, süni intellekt agentlərinin sosial hadisələri modelləşdirərək oyun xarakterləri və digər tətbiqlərdə daha real davranışlar sərgiləməsinə imkan verəcək.

Bu yeniliklər həm insan həyatını zənginləşdirə, həm də yeni etik və təhlükəsizlik çağırışları yarada bilər. Cəmiyyət və tədqiqatçılar bu balansı qorumaq üçün daha dərindən düşünməli və hazırlıqlı olmalıdırlar.