Şüur Kvant Fizikasından Yaranır? Elm Yeni Sirləri Açır

Şüurun Sirri: Kvant Sahəsi ilə Bağlantı

Şüurun necə və niyə mövcud olduğu sualı alimləri və filosofları onilliklərdir düşündürür. 1990-cı illərdə məşhur idrak alimi Devid Çalmers bu mövzunu 'şüurun çətin problemi' adlandırmışdı. O vaxtdan bəri müxtəlif nəzəriyyələr irəli sürülüb, lakin son araşdırmalar bu sirrin kvant səviyyəsində gizlənə biləcəyini göstərir.

Almaniyanın DIWISS Tədqiqat İnstitutunun tədqiqat direktoru Yoaxim Keppler tərəfindən irəli sürülən yeni nəzəriyyə, şüurun sıfır nöqtəli kvant sahəsi (ZPF) ilə beyindəki glutamatın qarşılıqlı təsirindən qaynaqlandığını iddia edir. Bu sahə kosmosun hər yerini əhatə edən və enerji ilə dolu olan bir kvant sahəsidir. Kepplerin sözlərinə görə, bu qarşılıqlı təsir beyindəki kvant proseslərinin necə baş verdiyini və niyə anesteziya zamanı şüur itkisinin yaşandığını izah edə bilər.

Kvant Sahəsi və Beyin: Yeni Yanaşma

Kepplerin nəzəriyyəsinə əsasən, sıfır nöqtəli kvant sahəsi boş deyil, əksinə enerji ilə doludur. Bu sahənin bəzi xüsusi frekvensiyaları glutamatla rezonansa girə bilir. Glutamat isə beyində ən çox yayılmış neyrotransmitterdir və sinir hüceyrələri arasındakı siqnal ötürülməsində mühüm rol oynayır. Keppler qeyd edir ki, bu rezonans nəticəsində beyində kvant koherentliyi baş verə bilər. Bu, beyindəki molekulların birlikdə hərəkət edərək kvant səviyyəsində sabitlik yaratmasını təmin edir.

Bu nəzəriyyə, həmçinin anesteziyanın şüuru necə 'söndürdüyünü' izah edir. Kepplerin fikrincə, anesteziya beynin öz-özünü tənzimləmə qabiliyyətini pozur və bu, şüurun müvəqqəti itirilməsinə səbəb olur.

Kvant və Şüur: Müzakirələr Davam Edir

Kvant nəzəriyyələrinin şüuru izah edə biləcəyinə dair fikirlər yenilikçi olsa da, elm dünyasında hələ də müzakirələrə səbəb olur. Məşhur fizik Stiven Hokinq bir dəfə bu mövzu ilə bağlı 'iki sirr bir araya gətirilir, amma bu, həll demək deyil' deyə qeyd etmişdi. Buna baxmayaraq, şüurun 'çətin problemi' həll olunana qədər bu kimi nəzəriyyələr diqqət mərkəzində qalacaq.

Yeni nəzəriyyə yalnız elmi müzakirələrə deyil, həm də insanların öz şüurlarını dərk etməsi və həyatın mənasını anlama cəhdlərinə yeni baxış bucağı gətirir.