Tarix və Texnologiyanın Görüşü: T. rex-dən Hazırlanmış Nadir Çanta

T. rex-dən gələn yeni həyat

Amsterdamdakı Art Zoo muzeyində nadir bir sərgi diqqət çəkir: ABŞ-dan gətirilmiş T. rex fosilindən çıxarılan kollagendən hazırlanmış çanta. Bu çanta mayın 11-dək ziyarətçilərin ixtiyarında olacaq, sonra isə hərraca çıxarılacaq. Başlanğıc qiyməti 500 min dollardan (təxminən 850 min AZN) çox olaraq təyin edilib.

Laboratoriyada tarix toxunuşu

Layihənin əsası dinozavr qalıqlarından alınan qədim zülal fraqmentlərinin naməlum heyvan hüceyrəsinə yerləşdirilərək kollagen istehsalına çevrilməsidir. Bu kollagen laboratoriya şəraitində dəridə çevrilərək unikal, qədim dövrdən ilhamlanan, amma müasir texnologiya ilə yaradılmış material əldə olunub.

Layihənin arxasında kimlər var?

The Organoid Company, Organoid, VML və Lab-Grown Leather Ltd. şirkətləri bu innovativ layihədə birgə çalışıblar. The Organoid Company-nin CEO-su Thomas Mitchell və Lab-Grown Leather Ltd.-nin CEO-su Che Connon layihənin öncül simalarıdır. Thomas Mitchell deyir: “Bu, sadəcə dərinin yaşıl alternativi deyil, texnoloji yüksəlişdir.”

Tənqid və skeptisizm

Layihə elmi ictimaiyyətdə müzakirələrə səbəb olub. Bəzi alimlər, o cümlədən Amsterdamın Vrije Universitetindən paleontoloq Melanie During, kollagenin yalnız qalıq fraqmentlərindən ibarət olduğunu və T. rex dərisi və ya dərisi kimi material yaratmaq üçün kifayət etmədiyini vurğulayır. Maryland Universitetindən paleontoloq Thomas R. Holtz Jr. isə kollagenin sümükdən gəldiyini və dəridə olmadığını bildirir. Buna baxmayaraq, layihə rəhbəri Thomas Mitchell tənqidlərə açıqdır və deyir: “Yeni bir şey etdiyiniz zaman həmişə tənqidlər olur. Biz buna görə minnətdarıq, çünki tənqid elmi araşdırmanın təməlidir. Məncə, bu, T. rex-dən hazırlanmış ən yaxın materialdır və ehtimal ki, bundan daha yaxını olmayacaq.”

İnsanlar və gələcək

Bu çanta yalnız moda əşyası deyil, həm də texnologiyanın və tarix elminin insan həyatına təsirinin simvoludur. Qədim dövrlərlə laboratoriya şəraitində əlaqə yaratmaq gələcəkdə yeni materialların yaradılmasına yol açır. Sərgi ziyarətçilərə həm keçmişə səyahət, həm də gələcəyin texnologiyasını görmək fürsəti verir.

Layihə laboratoriyada yetişdirilmiş dərinin ekoloji cəhətdən davamlı moda sənayesinə töhfə verə biləcəyini göstərir. Hərrac isə bu nadir əsərin yeni sahibini tapacağı an kimi maraqla gözlənilir.