Tarixdə ilk: Çin Tianwen-2 ilə Kamo'oalewada uğurlu enişə hazırlaşır

Kamo'oalewa: Günəş sistemində sirli kvazi-ay

Çin Milli Kosmik Agentliyinin (CNSA) Tianwen-2 missiyası 2025-ci ilin mayında Xichang Peyk Buraxılış Mərkəzindən yola çıxaraq, 2026-cı ilin iyununda Kamo'oalewa adlı kvazi-ayın orbitinə daxil oldu. Kamo'oalewa 2016-cı ildə Haleakala Rəsədxanasında kəşf edilmiş, ölçüsü 40-100 metr arasında dəyişən və Yerə təxminən 39 milyon kilometr (24.2 milyon mil) məsafədə yerləşən qeyri-adi bir kvazi-aydır. Bu obyekt Günəş ətrafında Yer ilə birlikdə dövr edir, amma Yerin peyki deyil.

Tianwen-2-nin eniş planları və nümunə toplama missiyası

2026-cı ilin iyulunda Tianwen-2 Kamo'oalewa üzərində eniş etməyi planlaşdırır. Missiyanın məqsədi təxminən 100 qram (3.5 unsiya) nümunə götürməkdir. Bu nümunələr 2027-ci ilin noyabrında, dəqiq olaraq 29 noyabrda, Yerə gətiriləcək. Tianwen-2 enişdən əvvəl 300 metrdən 20 kilometrə qədər yüksəklikdə asteroidin səthini xəritələndirəcək. Əgər Kamo'oalewa sərt səthlidirsə, aparat ilk dəfə tətbiq olunacaq qazma texnikası ilə nümunə götürəcək; əks halda, dağınıq parçalardan ibarətdirsə, toxunaraq nümunə toplayacaq.

Kamo'oalewanın mənşəyi və tərkibi hələ sirr olaraq qalır

Çin Elmlər Akademiyasının Milli Astronomiya Rəsədxanasından Li Chunlai bildirib ki, “Biz hələ obyektin tərkibini və mənşəyini bilmirik.” NASA və Avropa Kosmik Agentliyindən müstəqil alimlər də Kamo'oalewanın Aydan qopmuş parça ola biləcəyini, lakin bunun hələ təsdiqlənmədiyini vurğulayırlar. MIT-dən asteroid mütəxəssisi Richard Binzel qeyd edir ki, “Kamo'oalewa Yerin yanında uzun müddət gəzir, amma onun peyki deyil.” Avropa Kosmik Agentliyinin tədqiqatçısı Marco Fenucci isə əlavə edir: “Kamo'oalewanın mənşəyini öyrənmək maraqlıdır və bu missiya bizə bu suala cavab verəcək.”

Missiyanın gələcək planları və insanlıq üçün əhəmiyyəti

Nümunə toplandıqdan sonra Tianwen-2 311P/PanSTARRS adlı başqa bir kosmik obyektin tədqiqinə başlayacaq. Bu missiya yalnız Kamo'oalewanın sirrini açmaqla qalmayacaq, həm də Günəş sistemində kiçik cisimlərin tərkibi və mənşəyi barədə yeni məlumatlar verəcək. İnsanlıq üçün bu, Mars və Aydan sonra növbəti böyük addımdır, çünki kiçik kosmik cisimlərin öyrənilməsi gələcək kosmik səyahətlər və resursların istifadəsi üçün vacibdir.

Çin kosmik texnologiyalarında sürətlə irəliləyir və Tianwen-2 missiyası bu sahədə yeni səhifə açır. Yerə gətiriləcək nümunələr tədqiqatçılara Günəş sisteminin formalaşması və Yerə yaxın obyektlərin xüsusiyyətləri barədə dəyərli məlumatlar təqdim edəcək. Bu, həm elmi, həm də texnoloji baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir.