Tarixi TAT-8 sualtı kabeli dəniz dibindən ilk dəfə çıxarılır – bu Niyə önəmlidir?

İlk transatlantik optik kabel: TAT-8

1988-ci il dekabrın 14-də istifadəyə verilən TAT-8, Atlantik okeanını keçən ilk optik fiber kabel olaraq telekommunikasiya tarixində inqilab yaratdı. Təxminən 6,000 kilometr uzunluğunda olan bu kabel ABŞ, Böyük Britaniya və Fransanı birləşdirirdi. 2002-ci ildə istifadədən çıxarılan TAT-8, 38 il boyunca dəniz dibində qaldı.

Dəniz dibindən çıxarılma əməliyyatı

Yanvar 2025-ci ildə istifadəyə verilən MV Maasvliet gəmisi və 14 nəfərlik beynəlxalq heyət — Ukrayna, Rusiya, Polşa, Nigeriya və Keniya vətəndaşlarından ibarət — TAT-8 kabelini dəniz dibindən xüsusi qarmaqla çıxarır. Bu proses Atlantik okeanının 8,000 metr dərinliyində, 3 metrdən yüksək dalğaların yaratdığı çətinliklərə baxmayaraq həyata keçirilir.

Texniki xüsusiyyətlər və təkrar emal

Kabeldə 100-dən çox, hər biri təxminən 400 kiloqram ağırlığında repeater yerləşir. Bu cihazlar siqnalı gücləndirərək okeanın dərinliklərində belə məlumat ötürülməsini təmin edirdi. Kabel polietilen izolyasiyası və polad təbəqəsi ilə qorunur. Çıxarılan kabel Portuqaliyanın Leixões limanına gətirilir. Burada yüksək keyfiyyətli mis və polietilen materialları təkrar emala yönəldilir. Polietilen Niderlandda plastik peletlərinə çevrilir, beləliklə kabelin ekoloji təsiri minimuma endirilir.

İnsanlar və texnologiyanın hekayəsi

Heyət üzvləri dənizdəki çətin şəraitə baxmayaraq əməliyyatı böyük ehtiram və diqqətlə aparırlar. Kapitan Alex Ivanov gəminin dizaynında iştirak edib və 30 ildən çox təcrübəyə malikdir. Heyət üzvləri arasında müxtəlif ölkələrdən olan mütəxəssislər var və onlar bir-birinin rahatlığı üçün çalışırlar. Gəmidəki kapitanlar arasında "Everything can go wrong at sea, amma biz buradayıq və işimizi görürük" deyənlər də var. Bu layihə təkcə texnoloji irəliləyişin deyil, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın və ekoloji şüurun simvoludur.

Nəticə

TAT-8 kabelinin bərpası yalnız keçmişin texnoloji mirasını qorumaqla qalmır, həm də resursların təkrar istifadəsi və dəniz mühitinin qorunması istiqamətində mühüm addımdır. Bu, gələcəkdə sualtı kabellərin idarə olunması və ekoloji məsuliyyət üçün nümunə olacaq.