Texnologiya Sektorunda Yeni Trend: Rilla Şirkətində Həftədə 70 Saat İş Vaxtı Niyə Artır?

Uzun iş saatları və texnologiya sektorunda 996 mədəniyyəti

Nyu-Yorkda yerləşən Rilla şirkəti süni intellekt əsaslı sistemlər satır və 120 işçisi ilə sürətli iş tempini qəbul edib. Şirkətin işçilərindən həftədə təxminən 70 saat işləmələri gözlənilir. Rilla-nın işə qəbul elanlarında açıq şəkildə bildirilir ki, "Əgər həftədə təxminən 70 saat işləməyə həvəsiniz yoxdursa, qoşulmayın".

996 mədəniyyəti və onun təsiri

Çində məşhur olan 996 iş rejimi — səhər 9-dan axşam 9-a, həftədə 6 gün işləmə — texnologiya şirkətləri arasında geniş yayılıb. Alibaba-nın təsisçisi Cek Ma bu iş rejimini "böyük nemət" adlandırıb. JD.com-un rəhbəri Riçard Liu isə 2019-cu ildə işçilərinə "Slackers are not my brothers!" deyərək sərt mövqeyini ifadə edib. Lakin uzun iş saatlarına qarşı işçilərin narazılığı artıb və 2021-ci ildə Çin hökuməti bu məsələyə hüquqi müdaxilə edib. 2024-cü ildə Baidu-nun keçmiş ictimaiyyətlə əlaqələr rəhbəri Qu Jing 996-ni müdafiə etdikdən sonra işdən çıxarılıb.

ABŞ-da uzun iş saatları və məhsuldarlıq müzakirələri

ABŞ-da xüsusən süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən startaplar uzun iş saatlarını qəbul edir. Məsələn, Almaniyalı sahibkar Maqnus Müller tərəfindən idarə olunan Browser-Use şirkətində işçilər uzun saatlar işləməyi normal sayırlar və yalnız işinə həvəsli şəxsləri axtarırlar. Lakin sərmayəçi Didi Das hesab edir ki, uzun iş saatları məhsuldarlıqla birbaşa əlaqəli deyil və bu, yanma riskini artırır. Akademik Tamara Mayls isə 996 mədəniyyətinin davamlı olmadığını bildirir.

Sağlamlıq və qanunvericilik məsələləri

Yaponiyada "karōshi" termini işdən yorğunluq səbəbindən ölüm hallarını ifadə edir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Beynəlxalq Əmək Təşkilatı 2016-cı ildə uzun iş saatlarının 745 000 ölümə səbəb olduğunu açıqlayıb. Miçiqan Dövlət Universitetinin araşdırmasına görə, həftədə 70 saat işləyənlə 50 saat işləyənin məhsuldarlığı arasında demək olar ki, fərq yoxdur. Böyük Britaniyada isə qanunla həftədə 48 saatdan çox işləmək məhdudlaşdırılıb, lakin işçilər könüllü olaraq bu həddi aşmaq hüququna malikdirlər.

Gələcəyə baxış

Rilla şirkətində işçilər uzun iş saatlarını bəzən əyləncəli hesab etsələr də, bu tempin insan sağlamlığına təsiri barədə narahatlıqlar qalır. Will Gao şirkətin böyümə rəhbəri kimi işçilərin ambisiyalı və işinə bağlı olmasını vurğulayır. Uzun iş saatları texnologiya sektorunda məhsuldarlıq və işçi sağlamlığı arasında balans tapmaq məsələsini gündəmə gətirir. Bu çağırışlar innovasiya və insan amilinin qorunması baxımından önəmlidir.