Marsın 1.27 milyard yaşlı meteoritindən gələcək elmi inqilabın açarı tapıldı

Marsın geoloji tarixində unikal kəşf

2019-cu ildə Əlcəzirdə tapılan və 1.27 milyard yaşında olduğu təsdiqlənən NWA 13441 meteorit Marsın geoloji tarixində 600 milyon ilə 2.4 milyard il arasındakı boşluğu doldurmaqda alimlər üçün yeni məlumatlar təqdim edir. Bu meteorit şergottit növünə aiddir və Marsdan gələn nadir nümunələrdən biridir.

Nadir neodimium izotopları və Marsın sirrləri

NWA 13441 meteoritində aşkar edilən neodimium izotopları adətən xondrit meteoritlərində rast gəlinən nadir torpaq metallarıdır. Bu, Marsın dərin qatlarının formalaşmasında və tərkibində yeni anlayışlar yaradır. Marsda plitə tektonikasının olmaması planetin daxili qatlarının uzun müddət toxunulmamış qalmasına imkan verir.

Marsın dərin qatlarının toxunulmazlığı

Meteoritin tərkibi Marsın dərin qatlarının planetin yaranmasından bəri nisbətən dəyişmədiyini göstərir. Bu kəşf Marsın zəngin və azalmış şergottit mənbələri arasında yerləşən əvvəlki nümunələnməmiş bir rezervuardan gəldiyini göstərir və geoloji proseslərin daha yaxşı başa düşülməsinə şərait yaradır.

Elmi nəşr və gələcək tədqiqatlar

Bu tapıntı 1 avqust 2026-cı ildə Geochimica et Cosmochimica Acta jurnalında dərc olunub. Boston College və NASA-nın JPL-Caltech laboratoriyalarından olan alimlər meteoritin Marsın magmatik və vulkanik fəaliyyətinin tarixini anlamaqda vacib rol oynayacağını bildirirlər. Gələcək tədqiqatlarda meteoritin izotop tərkibi daha ətraflı araşdırılacaq.

Marsın geoloji tarixinin açılması

Mars meteoritlərinin tədqiqi planetin keçmişi və geoloji inkişafı barədə yeni biliklər əldə etməyə imkan verir. Bu kəşflər gələcək kosmik missiyalara və Marsın sirrlərinin açılmasına ümid yaradır.