Seul Universitetində İlk Dəfə Proqramlaşdırıla Bilən Fotonik Çip Hazırlandı

İşığın sürətini idarə edən yeni proqramlaşdırıla bilən fotonik çip

Seul Milli Universiteti və Seul Universitetinin tədqiqatçıları proqramlaşdırıla bilən fotonik inteqrasiya olunmuş dövrə hazırlayaraq işığın sürətini istəyə uyğun yavaşlada bilən yeni texnologiya təqdim ediblər. Bu çip optik siqnalların ötürülməsində gecikmə, sinxronizasiya və bufer funksiyalarını təmin etməklə optik hesablama sistemlərinin daha praktik və enerjiyə qənaətcil olmasına imkan yaradır.

Optik hesablama üçün yeni imkanlar

Yeni çip Coupled-Resonator-Induced Transparency (CRIT) prinsipi əsasında işləyir. Ənənəvi CRIT cihazları istehsal sonrası sabit olur və funksiyalarını dəyişmək mümkün deyil. Lakin bu yeni dizayn, iki optik vəziyyəti – parlaq (bright) və qaranlıq (dark) modları – birləşdirərək və iki idarə olunan loop coupler əlavə etməklə proqramlaşdırıla bilən çeviklik yaradır. Bu sayədə işığın yavaşlatma müddəti, ötürmə effektivliyi və siqnalın forması dinamik şəkildə tənzimlənə bilir.

Enerji sərfiyyatında azalma və çoxfunksiyalı istifadə

Bu çip sinxronizasiya, gecikmə xətləri, optik buferlər və tezlik çevirmə kimi bir neçə optik funksiyanı yerinə yetirə bilir. Beləliklə, AI serverləri və məlumat mərkəzlərində enerji sərfiyyatını azaldaraq, avadanlığın ölçüsünü və mürəkkəbliyini azaltmaq mümkündür. Tədqiqatçılar bu texnologiyanın optik hesablama və məlumat ötürülməsi sahəsində yeni standartlar yarada biləcəyini bildirirlər.

Tədqiqatçılar və dəstək

Tədqiqat Namkyoo Park və Sunkyu Yu (Seul Milli Universiteti), eləcə də Xianji Piao (Seul Universiteti) tərəfindən aparılıb. Onlar çipin silikon nitrid (Si3N4) fotonik inteqrasiya olunmuş platformasında qurulmasının mümkünlüyünü və real şəraitdə etibarlı işləyə biləcəyini üçölçülü elektromaqnit simulyasiyaları ilə təsdiqləyiblər. İş Koreya Elm və İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Nazirliyi tərəfindən dəstəklənib və nəticələr 2026-cı ildə "Advanced Science" jurnalında dərc olunub.

Gələcəyə baxış

Namkyoo Park qeyd edir: “Bu tədqiqat fotonik inteqrasiya olunmuş dövrlərdə işığın axarını lazım olduqda yenidən konfiqurasiya etməyə imkan verən yeni dizayn prinsipini təklif edir, bu da dizayn çevikliyini böyük ölçüdə artırır.” Yeni proqramlaşdırıla bilən fotonik çip optik hesablama, məlumat ötürülməsi, süni intellekt və digər yüksək sürətli informasiya emalı sahələrində yeni dövrün başlanğıcı ola bilər.