Günəş Sistemində İlk Dəfə: Yeni Cırtdan Planet Namizədi ED138 Kəşf Olundu

Günəş sistemində yeni cırtdan planet namizədi

Astronomlar Günəş sistemində yeni bir cırtdan planet namizədi kəşf ediblər. Çilidə, 2682 metr yüksəklikdə yerləşən Vera C. Rubin Observatoriyasının güclü teleskopu 2025-ci ildə fəaliyyətə başlayandan sonra ED138 adlı bu obyekt aşkar olunub. ED138 Plutondan daha uzaqda, Günəşdən təxminən 46 astronomik vahid məsafədə yerləşir.

ED138-in xüsusiyyətləri və müşahidələri

ED138 trans-Neptun obyektidir və diametri 600 ilə 1500 kilometr arasında qiymətləndirilir. Bu ölçüsü ilə o, hazırda tanınan ən kiçik cırtdan planet olan Ceresdən daha böyükdür. ED138 çıplak gözlə görünmür, lakin yerini bilən bacarıqlı astronomiya həvəskarları onu müşahidə edə bilərlər. Obyekt cənub yarımkürəsində yerləşdiyi üçün əvvəllər müşahidəsi çətin olub. ED138-in orbitini 10 il əvvələ qədər izləmək mümkün olub və son 20 ildə Samanyolu qalaktikasının müstəvisində hərəkət etdiyi müəyyən edilib.

Kəşfin elmi əhəmiyyəti və perspektivlər

Astronomlar bu kəşfi elmi baxımdan çox maraqlı hesab edirlər. ED138 hələ rəsmi olaraq cırtdan planet kimi təsdiqlənməyib, çünki onun fiziki ölçüləri barədə əlavə məlumatlar lazım gəlir. Rubin teleskopu həmçinin daha kiçik trans-Neptun obyektləri və asteroidləri aşkar etməyə davam edir. ED138 ölçüsündə bir neçə başqa obyektin də mövcud ola biləcəyi ehtimal edilir.

Gələcək tədqiqatlar və perspektivlər

Kəşf astronomiya sahəsində yeni imkanlar açır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, gələcəkdə kosmik aparatlarla ED138-ə yaxınlaşmaq və onun səthində Pluton kimi azotlu buzlaq olub-olmadığını öyrənmək mümkün ola bilər. ED138 Günəş sistemimizin sərhədlərini genişləndirir və kainatdakı kəşflərin davam edəcəyini göstərir.