Ulançabda 89 data mərkəzi: Yaşıl enerji və su böhranı necə idarə olunur?

Ulançabda data mərkəzlərinin sürətli inkişafı

İçəri Monqolustan bölgəsinin mərkəzində yerləşən Ulançab son illərdə data mərkəzləri üçün cazibədar məkan kimi seçilib. Hazırda burada 89 data mərkəzi layihəsi fəaliyyət göstərir. Ümumi investisiya 5000 milyard yuan (təxminən 948 milyard Sinqapur dolları) təşkil edir və bu, bölgənin iqtisadi inkişafına ciddi təkan verir.

Yaşıl enerji və iqtisadi üstünlüklər

Ulançab külək və günəş enerjisi baxımından zəngindir. Bu, data mərkəzlərinin fəaliyyətində elektrik xərclərini 30-40 faiz azaldır. Məsələn, 1 gigavatlıq böyük bir data mərkəzi ildə təxminən 50 milyard yuan (təxminən 9.5 milyard manat) elektrik xərclərinə qənaət edə bilir. Elektrik xərcləri data mərkəzlərinin ümumi əməliyyat xərclərinin 60-70 faizini təşkil edir.

2020-2025-ci illər arasında Ulançabın ÜDM-i 53 faiz artaraq 1260.3 milyard yuana çatıb. Bu sürətli artımın əsas səbəblərindən biri də data mərkəzlərinin genişlənməsidir.

Su ehtiyatları və ekoloji narahatlıqlar

Lakin bu sürətli inkişafın arxasında ciddi su problemi dayanır. Bölgədə insan başına düşən su ehtiyatı 484 kubmetrdir ki, bu da ölkə ortalamasının dörddə birindən azdır. Böyük data mərkəzləri yay aylarında gündə milyonlarla litr su sərf edir. İllik su sərfi isə 30-40 min nəfərlik kiçik bir şəhərin su ehtiyatına bərabərdir.

Bu isə Ulançabın su ehtiyatlarının daha da azalmasına və bölgədə su böhranının dərinləşməsinə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər və ictimaiyyət data mərkəzlərinin su istifadəsinin şəffaflığını tələb edir, həmçinin quraqlıq şəraitində su təzyiqinin qiymətləndirilməsini vacib sayır.

Texnologiya şirkətlərinin məsuliyyəti

Huawei, Alibaba, Tencent, Baidu, ByteDance, DeepSeek və digər nəhəng texnologiya şirkətləri Ulançabda data mərkəzləri qurur. Onlardan gözlənilir ki, su və elektrik şəbəkələrinin inkişafı üçün xərcləri bölüşsünlər. Bu, həm ekoloji, həm də sosial məsuliyyət kimi qiymətləndirilir.

İnsanlar və gələcək perspektivlər

Ulançab sakinləri üçün bu data mərkəzləri həm yeni iş yerləri, həm də iqtisadi canlanma deməkdir. Lakin su ehtiyatlarının azalması gündəlik həyatlarına təsir edə bilər. Bu səbəbdən balanslı yanaşma və davamlı inkişaf prinsipləri vacibdir.

Ulançabın nümunəsi göstərir ki, texnoloji infrastrukturun inkişafı yaşıl enerji ilə mümkün olsa da, təbii resursların qorunması üçün ciddi addımlar atılmalıdır. Bu, həm yerli icmalar, həm də şirkətlər üçün çağırışdır.