Fransada 15 Yaşdan Aşağılar Üçün Sosial Şəbəkə Qadağası Niyə Ləğv Olundu?

Sosial şəbəkələrdə yaş məhdudiyyətinə məhkəmə maneəsi

Fransanın Konstitusiya Məhkəməsi 15 yaşdan aşağı uşaqlar üçün sosial şəbəkə istifadəsini qadağan edən qanunu ləğv edib. Məhkəmə qərarında bu qadağanın ifadə azadlığının həddindən artıq pozulması olduğu vurğulanıb.

Qanunun məqsədi və tətbiq mexanizmi

2025-ci ilin payızında parlamentə təqdim olunan qanun layihəsi sosial şəbəkələrin mənfi təsirlərinə qarşı hazırlanmışdı. Məqsəd 15 yaşdan aşağı uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsini məhdudlaşdırmaq idi. Qadağa iki mərhələdə tətbiq olunmalı idi: əvvəlcə yeni hesabların yaradılması, sonra isə mövcud hesabların silinməsi. Lakin qanun istifadəçilərin yaşını yoxlama mexanizminə kifayət qədər zəmanət vermirdi və valideynlərin uşaqlarına icazə verməsi mexanizmini nəzərdə tutmurdu.

Parlamentdəki mübahisələr və gələcək planlar

21 iyul 2026-cı ildə Milli Məclisdə qanun layihəsi səsə qoyulub. 79 deputat qanunu dəstəkləsə də, 81 deputat əleyhinə səs verib. Qadağanın sentyabr 2026-cı ildə tətbiq olunması planlaşdırılırdı. Prezident Emmanuel Makron isə qanunun yenidən yazılmasını və 2027-ci ilin yazına qədər qəbul edilməsini istəyir.

Avropa ölkələri arasında ilk addım

Fransa sosial şəbəkələrə yaş məhdudiyyəti qoyan ilk böyük Avropa ölkəsidir. Avstraliyada oxşar qadağa mövcuddur, İspaniya və Böyük Britaniya da bu istiqamətdə addımlar atmaq niyyətindədir.

Qadağanın təsiri və narahatlıqlar

Qanunun yaş yoxlaması mexanizminin necə işləyəcəyi hələ də dəqiq müəyyənləşməyib. Valideynlərin uşaqlarına icazə verməsi mexanizminin olmaması da narahatlıq doğurur. Bu, sosial şəbəkələrdə təhlükəsizliyin artırılması məqsədilə atılan addımların ifadə azadlığı və şəxsi həyatın qorunması ilə balanslaşdırılmasının nə qədər çətin olduğunu göstərir. Uşaqların onlayn mühitdə qorunması ilə bağlı müzakirələr davam edir, amma bu qərar sosial şəbəkələrin gənc istifadəçilərə təsirinə dair geniş ictimai diqqəti artırıb.