Wall Street-də robotlar necə bazarı tamamilə dəyişdirir?

Robotların Wall Street-də rolu və bazarın dinamikası

ABŞ birjalarının ümumi kapitalizasiyası təxminən 115 trilyon dollardır. Maraqlıdır ki, bu bazarın iki üçüncü hissəsi artıq insan deyil, maşınlar tərəfindən idarə olunur. Məsələn, S&P 500 indeksi 11 sessiyada əvvəlki itkilərini bərpa edərək 12,5%, Nasdaq isə 19% artıb. Bu, 2020-ci ilin aprelindən bəri ən sürətli yüksəlişdir.

Enerji sektorunda uyğunsuzluqlar

Neftin qiymətinin 100 dolları keçməsinə baxmayaraq, enerji sektorundakı səhmlərin dəyəri azalıb. Bu, bazarın əsas hərəkətverici qüvvələrinin makroiqtisadi amillərdən çox, maşınların əməliyyatları olması ilə bağlıdır. Beləliklə, bazar insan faktorundan çox, süni intellekt və avtomatlaşdırılmış sistemlər tərəfindən formalaşır.

ETF-lər və şirkətlərin səhmlərinin rolu

ETF-lər (indeks fondları) təxminən 22 trilyon dollarlıq aktiv idarə edir. Bu il şirkətlər öz səhmlərini rekord səviyyədə, 422 milyard dollara yaxın alıblar. Bundan əlavə, CTA (Commodity Trading Advisor) idarəetmələri 70 milyard dollarlıq əlavə səhmlər almağa hazırlaşır. Bu rəqəmlər bazarın nə dərəcədə dinamik və avtomatlaşdırılmış olduğunu göstərir.

Avropa və ABŞ bazarlarının fərqləri

Avropa investorları ABŞ investorları kimi davranır, lakin Avropa birjaları Stoxx indeksi üzrə 7% artıb. Avropada şirkətlərin gəlirlərinin 2026-cı ildə təxminən 11% artacağı proqnozlaşdırılır. ABŞ-da isə bu rəqəm bu il üçün 20%-ə çatacaq. Goldman Sachs ABŞ gəlir artımını 12% səviyyəsində qiymətləndirir.

Ekspert rəyləri və bazarın gələcəyi

Goldman Sachs-ın analitikləri gəlir artımının əsas səbəblərini süni intellekt və enerji qiymətlərindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirir. Avropada isə avtomobil sektorunun bərpası gəlir artımının əsasını təşkil edir. Ekspert Walter Riolfi bazarın gələcəkdə də süni intellekt və avtomatlaşdırmanın təsiri altında qalacağını vurğulayır.

İnsanların bazardakı rolu və nəticə

Bu inkişaflar investorların qərar vermə prosesini kökündən dəyişdirir. İnsanların bazarda rolu azalır, süni intellekt isə daha sürətli və dəqiq əməliyyatlar aparır. Bu isə həm fürsətlər, həm də risklər yaradır. Bazarda avtomatlaşdırmanın artması investorların və şirkətlərin gələcək strategiyalarını yenidən nəzərdən keçirməsini tələb edir.