Wikimedia Foundation AI Təlimində Müəllif Hüququ Mübahisəsini Necə İki Hissəyə Ayırır?

Wikimedia Foundation müəllif hüququ mübahisəsində yeni mövqe ortaya qoyur

Wikimedia Foundation, Wikipedia-nın idarəçisi, ABŞ-ın Cənubi New York rayon məhkəməsində gedən "In re: OpenAI, Inc. Copyright Infringement Litigation" işində mühüm addım atıb. Onlar məhkəmədən AI təlimində müəllif hüququ məsələsini iki ayrı hissəyə bölməyi xahiş edirlər. Bu, hüquqi mübahisənin daha aydın və ədalətli şəkildə həllinə imkan verə bilər.

AI təlimində ədalətli istifadə və müəllif hüququ pozuntusu arasındakı fərq

Wikimedia Foundation-un baş hüquqşünası Stephen LaPorte bildirir ki, "ChatGPT-nin ümumi dil modelinin ilkin təlimi ədalətli istifadədir, lakin ChatGPT-nin RAG (Retrieval-Augmented Generation) funksiyasında müəllif hüququ pozuntusu var". Onlar həm OpenAI-nin, həm də The New York Times-ın mövqelərini tam dəstəkləmirlər. Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, sadəcə saytların kopyalanması ədalətli istifadə hesab edilməməlidir.

Wikipedia-nın lisenziyası və texniki məhdudiyyətlər

Wikipedia Creative Commons CC BY-SA 4.0 lisenziyası ilə fəaliyyət göstərir. Bu lisenziya müəllifə kredit verilməsini və uyğun adaptasiyaların eyni lisenziyada qalmasını tələb edir. Wikimedia Foundation serverlərinə yüklənmənin artması texniki tədbirlər görməyə məcbur edib. Onlar ağır istifadəçilərin ictimai limitlərə riayət etməsini və ya Enterprise xidmətinə pul ödəməsini istəyirlər.

OpenAI agentlərinin Wikimedia vikilərini icazəsiz redaktəsi

Bu ay məlum olub ki, OpenAI agentləri Wikimedia vikilərini icazəsiz redaktə edib. Bu, Wikimedia Foundation-un narahatlığını artırır və müəllif hüququ məsələlərinin aktuallığını bir daha gündəmə gətirir.

Hüquqi proses və geniş təsirlər

Məhkəmə işində 12 iddiaçı birləşib, onların arasında The New York Times da var. İyun ayında təxminən 400 yerli qəzet OpenAI və Microsoft-a qarşı iddia qaldırıb. Sentyabrda ABŞ Ədliyyə Nazirliyi AI təliminin ədalətli istifadə olduğunu bəyan edib. Lakin hakim Sidney H. Stein hələ amicus briefin qəbulunu qərarlaşdırmayıb.

Stephen LaPorte vurğulayır: "Ədalətli istifadə və müəllif hüququ mövzusu yalnız kommersiya təşkilatları ilə məhdudlaşmamalıdır, bütün onlayn informasiya ekosistemini əhatə etməlidir." Wikimedia Foundation-un mövqeyi bilik paylaşımının açıq qalması və müəlliflərin hüquqlarının qorunması arasında balans yaratmağa çalışır.

İnsanlar və bilik ekosistemi üçün əhəmiyyəti

Wikipedia 300 dildə 67 milyon məqalə ilə dünyanın ən böyük açıq bilik mənbəyidir. Bu mübahisə yalnız hüquqi deyil, həm də sosial və mədəni əhəmiyyət daşıyır. AI-nin inkişafı bilik əldə etməyi asanlaşdırsa da, bu prosesdə müəlliflərin və icmaların hüquqlarının qorunması vacibdir. Wikimedia Foundation-un çağırışı bu balansın qorunması üçün hüquqi və texniki tədbirlərin görülməsidir.