Xərçəng Hüceyrələri DNT-ni Necə Zədələyərək Güclənir? Yeni Kəşf Nələr Vəd Edir?

Xərçəng hüceyrələrinin DNT-də yaratdığı zədələr

Xərçəng hüceyrələri sürətli böyümək üçün genləri yüksək səviyyədə aktivləşdirir. Xüsusilə super-enhancer adlanan güclü gen nəzarət bölgələri xərçəngin inkişafını dəstəkləyən genlərin fəaliyyətini artırır. Bu intensiv gen fəaliyyəti DNT-də, xüsusilə iki zəncirli qırılmalara səbəb olur.

Təmir prosesində yaranan mutasiyalar

Xərçəng hüceyrələri bu zədələnmiş DNT-ni təkrar-təkrar təmir edir. Təmir zamanı kiçik səhvlər baş verə bilər və bu səhvlər mutasiyaların yığılmasına gətirib çıxarır. Nəticədə, super-enhancerlərin idarə etdiyi genlərdə zədələr toplanır və bu, xərçəng hüceyrələrinin yeni xüsusiyyətlər qazanmasına şərait yaradır.

Xərçəngin inkişafı və müalicəyə müqavimət

Yığılmış mutasiyalar xərçəngin daha aqressiv olmasına, yayılmasına və müalicəyə qarşı müqavimətinin artmasına səbəb olur. Bu zəif nöqtələr isə eyni zamanda müalicə üçün potensial hədəflər kimi qiymətləndirilir. Tədqiqatın rəhbəri, professor Rami Aqeilan bildirir ki, “Xərçəng hüceyrələri böyümək üçün super-enhancerlərdən istifadə edir və bu, onların zəif nöqtəsi ola bilər.”

Tədqiqatın əhəmiyyəti

İsrailin Hebrew University of Jerusalem universitetinin aparıcı alimləri, o cümlədən PhD tələbəsi Osama Hidmi, 2026-cı ildə Science Advances jurnalında dərc olunan bu tədqiqatla xərçəngin genetik zəif nöqtələrini daha dərindən anlamağa nail olublar. Bu kəşf gələcəkdə daha effektiv müalicə üsullarının inkişafına yol aça bilər.

Xərçəng hüceyrələrinin DNT-də yaratdığı zədələr və onların təmiri prosesində yaranan mutasiyalar xəstəliyin gedişatını dəyişdirir. Bu isə həm xəstələr üçün yeni müalicə imkanları, həm də tibb sahəsində yeni perspektivlər deməkdir.