Yaponiyada 49 yaşlı şimpanze Ai ilə tarixi intellekt uğuru qazandı

Şimpanze Ai-nin həyatı və elmi irsi

1977-ci ildə Qərbi Afrikadan Yaponiyanın Kyoto Universitetinə gətirilən Ai adlı şimpanze 49 yaşında vəfat edib. Adı yapon dilində "sevgi" mənasını verən Ai, primatların intellektini anlamağa çalışan alimlər üçün çox önəmli nümunə olub.

Ai əlifbanı və 100-dən çox yazı işarəsini tanıyırdı. O, sıfırdan doqquza qədər rəqəmləri və 11 müxtəlif rəngi ayırd edə bilirdi. Bu bacarıqlar onun yaddaş, qavrama və öyrənmə qabiliyyətlərinin yüksək səviyyədə olduğunu göstərirdi.

Kyoto Universitetinin İnsan Davranışının Təkamül Mənşəyi Mərkəzi Ai-nin 9 yanvar 2026-cı ildə çoxsaylı orqan çatışmazlığından və yaşla bağlı digər problemlərdən vəfat etdiyini açıqlayıb. Ai, rəng seçimi kimi müxtəlif eksperimentlərdə fəal iştirak edərək primatların yaddaşı və intellekti haqqında əhəmiyyətli məlumatlar verib. Onun tədqiqatları "Nature" jurnalında dərc olunub və geniş maraq doğurub.

Ai-nin həyatı və elmi fəaliyyəti primatların insanlara nə qədər yaxın olduğunu göstərir. Onun yaddaş və qavrama qabiliyyəti insanlarla heyvanlar arasındakı fərqləri azaltmağa kömək edib və elmdə yeni suallar yaradıb. Ai-nin itkisi həm elm, həm də onunla əlaqədə olan insanlar üçün böyük itki oldu.

Nəticə olaraq, Ai-nin həyatı heyvan intellektinin insan həyatına təsirini göstərir. Onun tədqiqatlarda fəallığı və marağı insanlarla təbiət arasında yeni körpülər qurdu. Kyoto Universitetinin alimləri və Ai ilə tanış olanlar onun xatirəsini yaşatmağa davam edəcəklər.