Yaşlanma immuniteti necə dəyişdirir: Eyni gen gənclərdə qoruyur, yaşlılarda təhlükə yaradır

Yaşlanmanın immun sistemə təsiri: paradoksal gen

İmmunitetin yaşla zəiflədiyi fikri geniş yayılıb. Lakin Yale Universitetindən olmayan immunoloq Andrew Wangın şərh etdiyi yeni tədqiqat bu anlayışı dəyişdirir. Araşdırma göstərir ki, yaşlanma immuniteti sadəcə zəiflətmir, bəzən isə zərər verə bilər.

Gənc və yaşlı siçanlarda eyni genin fərqli rolu

Salk İnstitutundan Janelle Ayresin rəhbərlik etdiyi tədqiqatda gənc və yaşlı siçanlara bakteriya vurulub. Gənc siçanlar insan yaşında 20-30, yaşlılar isə 56-69 yaşa bərabərdir. Nəticələr maraqlıdır: gənc siçanlarda müəyyən bir gen sepsisdən qoruyur, amma yaşlılarda həmin gen ölüm riskini artırır.

Sepsis immun sistemin infeksiyaya həddindən artıq reaksiyasıdır və orqan zədələnməsinə, hətta ölümə səbəb ola bilər. Andrew Wang deyir: “Bir halda qoruyucudur, başqa halda isə ölümə səbəb olur.” Bu, immunitetin yaşlanma ilə necə dəyişdiyini anlamaqda yeni mərhələdir.

İmmunitetin ikiüzlülüyü və yaşlanma

Tədqiqat göstərir ki, immun sistem həm infeksiyaya qarşı mübarizə aparır, həm də bəzən öz orqanlarına zərər verə bilər. Xüsusilə sənayeləşmiş ölkələrdə yaşlanma iltihabla bağlıdır və bu, immun sistemin zərərli təsirini artırır.

İnsan həyatına təsiri və gələcək perspektivlər

Bu tapıntılar yaşlı insanların infeksiyalara qarşı daha həssas olmasının səbəbini izah edir. Eyni zamanda, sepsisin müalicəsində fərqli yaş qruplarına uyğun yanaşmaların vacibliyini vurğulayır. Araşdırma Nature jurnalında 14 yanvarda dərc olunub və bu sahədə yeni ümidlər yaradır.

Yaşlanmanın immun sistemdə yaratdığı paradoks insan sağlamlığı üçün vacib suallar doğurur. Bu, həm yaşlıların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq, həm də ölüm riskini azaltmaq üçün yeni yanaşmaların axtarışına çağırır.