Yaşlanmış Qan Hüceyrələri Lizosomların Bloklanması ilə Necə Gəncləşir?

Yaşlanma prosesi hematopoetik kök hüceyrələrin funksiyasını zəiflədir və qan sisteminin bərpasını çətinləşdirir. Lakin New Yorkdakı Icahn School of Medicine at Mount Sinai-də aparılan yeni tədqiqat lizosomların bu prosesdəki rolunu ortaya qoyub. Lizosomlar hüceyrə tullantılarını təmizləyən və apoptozu tənzimləyən orqanoiddir. Yaşlandıqca onların fəaliyyəti anormal şəkildə artır, turşu xarakteri alır və nəticədə zədələnir və tükənir.

Tədqiqatın rəhbəri Saghi Ghaffari bildirir ki, lizosomların hiperaktivliyini inhibə edən vakuolar ATPaz inhibitoru yaşlanmış hematopoetik kök hüceyrələri gənc və sağlam vəziyyətə qaytarır. Nəticədə, bu hüceyrələrin qan əmələ gətirmə qabiliyyəti səkkiz dəfə artır, iltihab azalır və mitoxondrial DNT daha effektiv emal olunur.

Bu kəşf yaşlanmaya qarşı terapiyalarda hematopoetik kök hüceyrələrin istifadəsini genişləndirə bilər. Bundan əlavə, əvvəlki tədqiqatlarda gənc donorların sümük iliyindən alınan kök hüceyrələrin dəri hüceyrələrinin bioloji yaşını azalda bilməsi göstərilib ki, bu da insan sağlamlığı üçün yeni perspektivlər açır. Lakin leykoz kök hüceyrələrinin yaranmasında lizosom disfunksiyasının rolu hələ tam aydınlaşdırılmayıb.

Saghi Ghaffari qeyd edir: “Yaşlanmış qan kök hüceyrələrinin gənc vəziyyətə qayıtmaq qabiliyyəti var; onlar bərpa ola bilirlər.” Bu tədqiqat yaşlanmış hüceyrələrin funksiyasını bərpa etmək üçün yeni üsulların inkişafına təkan verə bilər.