Yaşlıların səsindən istifadə edən AI fırıldaqçılığı: Niyə artır və necə qorunmaq olar?

Süni intellekt fırıldaqçılığında yeni təhlükə

Çinin Hubei əyalətində, Huangshi şəhərində yaşayan Ding adlı yaşlı qadın, nəvəsinin səsini süni intellektlə klonlayan zəng vasitəsilə aldadıldı və 20,000 yuan (təxminən 6,000 AZN) itirdi. Səsi klonlanan "nəvəsi" məktəbdə bir sinif yoldaşını təsadüfən yaraladığı üçün 40,000 yuan (təxminən 12,000 AZN) pul tələb etdiyini bildirdi. Pul, Wu adlı şəxsə verildi. Wu daha sonra polis tərəfindən tutuldu.

Məhkəmə sərt cəza verdi

Huangshigang rayon məhkəməsi Wu-nu dələduzluqda günahkar sayaraq ona 2 il 1 ay həbs cəzası və 15,000 yuan (təxminən 4,500 AZN) cərimə verdi. Məhkəmə, süni intellektdən istifadə edərək yaşlı insanları hədəf alan fırıldaqçılığa qarşı ciddi mövqe nümayiş etdirdi.

Pekində oxşar fırıldaqçılıq

Paytaxt Pekində Zhang adlı qadın da süni intellekt vasitəsilə klonlanmış nəvəsinin səsi ilə aldadıldı. O, əvvəlcə 80,000 yuan (təxminən 24,000 AZN), sonra isə əlavə 30,000 yuan (təxminən 9,000 AZN) pul verdi. Polis Zhangın işində 8 şübhəlini saxlayıb, lakin məhkəmə qərarı hələ açıqlanmayıb.

Texnologiyanın təhlükəli tərəfi

Fırıldaqçılar yaşlıların telefonlarına nəvələrinin səsini klonlayaraq zəng edir və şəxsi məlumatları qanunsuz yolla əldə edirlər. Süni intellektlə üz və səs klonlama texnologiyası asanlıqla əldə oluna bildiyindən, texnologiyaya az bələd olan yaşlılar daha çox hədəfə çevrilirlər.

Hüquq-mühafizə və sosial tədbirlər

Çin məhkəmələri süni intellektlə bağlı fırıldaqçılıq işlərinə qarşı sərt tədbirlər görür. AI üz və səs klonlama alətlərinin hazırlanması, satışı və şəxsi məlumatların qanunsuz yayılması ciddi şəkildə cəzalandırılır. Sosial media platformaları istifadəçi məlumatlarının qorunmasını gücləndirməli, mobil operatorlar və banklar isə yaşlı istifadəçilər üçün ödənişlərdə əlavə yoxlama müddəti tətbiq etməlidir.

İnsanların qorunması və maarifləndirmə

Polis və sosial işçilər tək yaşayan yaşlılara xüsusi diqqət göstərməli, onların hüquqi savadlılığı artırılmalıdır. Ali məhkəmə süni intellektlə bağlı işlərdə araşdırmaları daha da gücləndirəcək. Bu tədbirlər yaşlıların təhlükəsizliyini təmin etmək və süni intellektin fırıldaqçılıq üçün istifadəsini məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır.

İnsan hekayəsi

Ding xanımın yaşadığı itki, süni intellektin soyuq texnologiyasının insan qəlbinə vurduğu yaradır. Onun kimi minlərlə yaşlı insan, sevdiklərinin səsini eşidib rahatlıq tapmaq istəyərkən, fırıldaqçılar tərəfindən aldadılır. Bu hadisələr süni intellektin həyatımıza gətirdiyi yeni təhlükələrə qarşı daha diqqətli olmağın vacibliyini göstərir.