Yumurtahüceyrədə Protein Şəbəkələrinin Sirri İlk Dəfə Açıqlanır

Yumurtahüceyrədə protein saxlama strukturlarının yeni görüntüsü

Döllənmiş yumurta hüceyrəsinin ilk bölünmələrində əsas rol oynayan proteinlər uzun illərdir ki, elm adamlarının diqqət mərkəzindədir. Məməlilərdə erkən inkişafın təməli olan bu proteinlər və RNT molekulları sərbəst deyil, xüsusi şəbəkəvari strukturlarda – sitoplazmatik lattislərdə (CPL) saxlanılır.

60 illik kəşfin yeni mərhələsi

CPL-lər təxminən 60 il əvvəl kəşf olunub, lakin onların dəqiq 3D strukturu yalnız son tədqiqatlarda ortaya çıxıb. Bonn Universitetinin Struktur Biologiya İnstitutundan Matthias Geyer və Gregor Hagelueken rəhbərliyində aparılan araşdırmalar Nature jurnalında 2026-cı ildə dərc olunub.

CPL-lərin nizamlı protein yığıntıları olduğu sübut edildi

Əvvəllər CPL-lərin nizamsız makromolekul qarışıqları olduğu düşünülürdü. Yeni tədqiqatlar isə göstərir ki, bu strukturlar əslində nizamlı protein yığıntılarından ibarətdir. Bu, erkən embrion inkişafının molekulyar mexanizmlərini anlamaqda böyük irəliləyişdir.

Elm və insan həyatı

Bu kəşf təkcə fundamental biologiya üçün deyil, həm də reproduktiv sağlamlıq və inkişaf biologiyası sahəsində yeni perspektivlər açır. Erkən inkişaf mərhələsində proteinlərin necə təşkil olunduğunu bilmək, gələcəkdə müxtəlif doğuş problemlərinin diaqnostikası və müalicəsi üçün əsas yarada bilər.