Zebrafish Beyni Gələcək Qərarlarımızı Necə Proqnozlaşdırır?

Zebrafish beyni gələcək qərarları necə hazırlayır

Larval zebrafish (Danio rerio) üzərində aparılan son tədqiqatlar göstərir ki, bu kiçik canlıların beyni keçmiş təcrübələri yadda saxlayaraq gələcək hərəkətləri istiqamətləndirir. Tədqiqat 2026-cı ildə Nature jurnalında dərc olunub və beynin qərarvermə mexanizmlərinə yeni işıq salır.

Talamusun rolu: yaddaşda sabit neyron fəaliyyəti

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, zebrafish beynində talamus ən son hadisəni sabit neyron fəaliyyəti kimi saxlayır. Bu, beyin üçün keçmiş təcrübələrin canlı və davamlı yaddaşını təmin edir.

Beyin sapı və gələcək hərəkətlərin planlanması

Beyin sapı isə son təcrübələri davamlı siqnala çevirərək gələcək hərəkətlərin istiqamətini müəyyənləşdirir. Bu siqnal zebrafish-in davranışlarını formalaşdırmaqda əsas rol oynayır.

Tədqiqatın əhəmiyyəti və gələcək perspektivlər

Məqalənin müəlliflərindən biri Zhao S.-dir. Onun sözlərinə görə, bu tədqiqat beyin şəbəkələrinin necə işlədiyini və qərarvermə proseslərinin neyrobiologiyasını daha dərindən anlamağa imkan verir. Zebrafish modeli insan beyni funksiyalarını araşdırmaq üçün əvəzsiz vasitədir.

İnsan həyatına təsiri

Bu kəşf gələcəkdə nevroloji xəstəliklərin müalicəsində və süni intellekt sistemlərinin inkişafında yeni yanaşmaların yaranmasına təkan verə bilər. Keçmiş təcrübələrin beyin tərəfindən necə saxlanılması və istifadə olunması insan həyatında qərarvermə proseslərinin təkmilləşdirilməsi üçün vacibdir.

Məqaləyə giriş və abunəlik

Tədqiqat Nature jurnalında "A thalamus–brainstem attractor network drives history-biased decisions" başlığı ilə dərc olunub. Məqaləyə 30 gün üçün 32.99 ABŞ dolları (təxminən 56 AZN), illik isə 199.00 ABŞ dolları (təxminən 340 AZN) abunəliklə daxil olmaq mümkündür. Həmçinin, məqaləni 1.95-dən 39.95 ABŞ dollarına (təxminən 3.3-dən 68 AZN-ə) almaq mümkündür.