AI iş dünyasını necə dəyişdirir? Karyera fürsətləri və narahatlıqların sirri

AI-nin iş dünyasında yaratdığı dalğalar

2024-cü ildə Jacqueline Bowman yazı işlərində ciddi azalma yaşadı. Redaktorluqdan qazancı da düşən Bowman, AI tərəfindən yaradılan məqalələrin 60%-nin tamamilə uydurma olduğunu vurğulayır. Yanvar 2025-də sağlamlıq sığortasını ödəyə bilməyən 30 yaşlı Bowman indi ailə və nikah terapevtliyi üzrə təhsil alır.

Janet Feenstra, 52 yaşında, əvvəl akademik redaktor kimi işləyərkən, AI-nin işini əvəz edəcəyindən qorxaraq çörəkçi işinə keçib. Daha az maaş alır, daha fiziki işlə məşğuldur və işə getmək üçün daha uzağa gedir. Londonun Capital City College-də peşə təhsili artdığını bildirən Angela Joyce bu dəyişikliklərin geniş kütlələrə təsir etdiyini qeyd edir.

Təhsil və karyera dəyişiklikləri

Richard 15 il iş təcrübəsindən sonra elektrik mühəndisi kimi yenidən təhsil aldı. Yeni peşəsində maaşında böyük azalma yaşayıb və AI-nin təhlükəsizlik sahəsində işləri azalda biləcəyindən narahatdır. Paola Adeitan hüquq sahəsində karyerasını AI səbəbindən dəyişdirib, Faz isə elektrik quraşdırılması üzrə təhsil alaraq özünü AI-dan qorunmuş hesab edir.

Bethan universitetdə IT kömək masasının AI ilə əvəzlənməsindən sonra kafe işinə keçib. Bu nümunələr göstərir ki, AI yalnız yüksək texnoloji sahələri deyil, həm də adi ofis işlərini kökündən dəyişir.

Ekspertlərin baxışı

King’s College London-un 2025-ci ilin oktyabrında yayımlanan tədqiqatına görə, proqram mühəndisliyi və idarəetmə işləri AI-dan ən çox təsirlənəcək sahələrdəndir. Carl Benedikt Frey AI-nin geniş sahələrdə təsir göstərəcəyini və giriş səviyyəli işlərin risk altında olduğunu bildirir.

Fayyaz Garda və Arun Singh Aujla isə AI məsləhət xidməti quraraq bu texnologiyanın imkanlarından istifadə etməyə çalışırlar. Onların fəaliyyəti göstərir ki, AI həm də yeni biznes imkanları yaradır.

İnsan hekayələri və gələcəyə baxış

Jacqueline Bowman deyir: “Hey, AI took my job, AI ruined my life. I’m not going to an AI therapist.” Bu sözlər texnologiyanın insan həyatında yaratdığı ziddiyyətləri əks etdirir. Janet Feenstra isə “Rolling out the dough by hand feels amazing” deyərək yeni işində tapdığı rahatlığı vurğulayır.

Bu hekayələr göstərir ki, AI iş dünyasını dəyişdirir, lakin insanları tamamilə yox etmir. Onlar yeni bacarıqlar öyrənir, fərqli sahələrə yönəlir və bəzən daha mənalı işlər tapırlar. Cəmiyyət və siyasətçilər isə bu dəyişikliklərin sosial təsirlərini idarə etmək üçün addımlar atmalıdır.

AI-nin terapiya xidmətlərində və hüquq sahəsində gələcəkdə necə təsir göstərəcəyi hələ qeyri-müəyyəndir. Elektrik mühəndisliyi kimi sahələrdə də avtomatlaşdırmanın miqyası tam müəyyən deyil. Lakin bir şey aydındır: AI insan həyatının mərkəzindədir və onunla birlikdə dəyişmək qaçılmazdır.