Cənubi Koreya süni intellekt üçün unikal qanun qəbul etdi

Süni intellekt üçün yeni hüquqi çərçivə

Cənubi Koreya dünyada ilk dəfə olaraq süni intellektin (AI) tənzimlənməsi üçün genişmiqyaslı qanunu qəbul edib. "AI Basic Act" adlanan bu sənəd 6 hissədən və 43 maddədən ibarətdir. Qanunun əsas məqsədi vətəndaşların hüquqlarını qorumaq və AI-nin təhlükəsiz, şəffaf istifadəsini təmin etməkdir.

Qanunun əsas prinsipləri

Qanun fərdi istifadəçilərə deyil, əsasən şirkətlərə və təşkilatlara yönəlib. Şirkətlər AI qərarlarının məntiqini izah etməli və insan müdaxiləsinə imkan yaratmalıdır. AI əsasında işləyən xidmətlərdə istifadəçilərə xəbərdarlıq edilməli, məsələn, kredit və işə qəbul sistemlərində AI-dən istifadə açıq şəkildə bildirilməlidir. Həmçinin, AI tərəfindən yaradılan və real həyatdan fərqləndirilməsi çətin olan məzmun aydın şəkildə işarələnməlidir.

Təhlükəsizlik və məsuliyyət

Qanun insan təhlükəsizliyi ilə bağlı sahələrdə, o cümlədən içməli suyun istehsalı və nüvə obyektlərinin təhlükəsiz idarəsini əhatə edir. Qanuna əməl etməyənlərə 30 milyon Cənubi Koreya vonu (təxminən 20,4 min ABŞ dolları) qədər cərimə tətbiq oluna bilər və qanunun pozulması halında aradan qaldırılması barədə göstəriş verilə bilər. Eyni zamanda, qanunun tətbiqində ən azı bir il müddətində güzəştlər nəzərdə tutulub ki, bu da qanunun optimallaşdırılması üçün vaxt verir.

Qlobal kontekst

Cənubi Koreyanın bu addımı onu süni intellektin tənzimlənməsində qlobal liderlər sırasına çıxarır. Avropa İttifaqı da oxşar qaydaları tətbiq edir, lakin onların "AI Act" qanunu əsasən avqustdan etibarən mərhələli şəkildə qüvvəyə minəcək. ABŞ-da isə hələ federal səviyyədə AI ilə bağlı qanun yoxdur, ancaq dekabrda Ağ Ev AI-nin inkişafına maneə törədən qanunvericilik əngəllərinin aradan qaldırılması üçün göstəriş verib. Çin isə kibertəhlükəsizlik qanununa etik və risk monitorinqi ilə bağlı dəyişikliklər edib.

İnsanlar və gələcək

Bu qanun süni intellektin həyatımıza daha çox təsir etdiyi bir dövrdə vətəndaşların hüquqlarını qorumaq üçün vacib addımdır. AI qərarlarının şəffaflığı və insan müdaxiləsinin mümkünlüyü texnologiyaya inamı artırır. Gələcəkdə bu qanun digər ölkələr üçün nümunə ola bilər və texnologiyanın insan mərkəzli inkişafına təkan verə bilər.