Günəşin Fırlanma Sürəti Niyə Qütbdən Ekvatora Fərqlənir? Sirlər Açıqlanır

Günəşin fərqli sürətlə fırlanması: Qədim müşahidələrdən müasir elmi kəşflərə

1612-ci ildə Qalileo Qaliley günəş ləkələrini izləyərək Günəşin təxminən 28 gündə bir dəfə fırlandığını müəyyən etdi. Daha sonra 1800-cü illərdə Rişard Karrinqton bu müddəti 27.3 gün olaraq ölçdü. Lakin bu rəqəmlər Günəşin bütün səthində eyni sürətlə fırlandığını göstərmir.

Günəşin qaz halında olması və fırlanma sürətinin dəyişməsi

Günəş qazdan ibarət olduğundan, onun fırlanma sürəti enlik və dərinlikdən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, Günəşin ekvatoru 24.5 gündə bir dəfə dönür, qütblərdə isə bu müddət 34 gün və ya daha çox olur. Bu fərq Günəşin dinamikası və maqnit sahəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Sinodik və sidereal fırlanma sürətləri

Yer kürəsinin hərəkəti Günəşin fırlanma sürətinin ölçülməsində əlavə çətinliklər yaradır. Sinodik fırlanma sürəti, yəni Yer kürəsindən müşahidə edilən sürət, sidereal fırlanma sürətindən təxminən 2 gün uzun olur. Sidereal sürətə görə, Günəş 25.4 gündə bir dəfə fırlanır və bu, fiziki baxımdan daha doğru sayılır.

Günəşin daxili zonalarında fırlanma

Günəşin konveksiya zonasında fırlanma sürəti həm enlik, həm də dərinlikdən asılıdır. Radiativ zonada isə bu müddət təxminən 26.6 gündür. Lakin Günəş nüvəsinin fırlanma sürəti hələ dəqiq məlum deyil və bu, gələcək tədqiqatların əsas mövzularından biridir.

İnsanlar və elm üçün əhəmiyyəti

Günəşin fərqli sürətlə fırlanması onun maqnit sahəsinin yaranmasına, günəş küləyinin gücünə və nəticədə Yer kürəsində hava şəraitinə təsir göstərir. Bu, həyatımızın ritmini, peyk rabitəsini və enerji sistemlərini birbaşa təsir edir. NASA və Stanford Universitetinin alimləri bu sirri açmaq üçün araşdırmalarını davam etdirirlər.

Nəticə

Günəşin fırlanma sürətinin müxtəlifliyi onun canlı və dəyişkən bir nəhəng olduğunu göstərir. Bu, həm elm adamları üçün yeni suallar doğurur, həm də bizim kainatdakı yerimizi daha yaxşı anlamağımıza kömək edir. Günəşin hərəkətləri həyatımızın ritmini müəyyən edir və bu ritmi anlamaq gələcəyimizi qorumaq deməkdir.