Hindistanda AI Zirvəsində Gənclərin Köynəksiz Etirazı: Siyasi Gərginlik Artırır?

AI Zirvəsində gözlənilməz etiraz

2026-cı ilin fevralında New Delhi şəhərində, Bharat Mandapamda keçirilən AI Zirvəsi yüksək səviyyəli qlobal liderlərin iştirakı ilə baş tutdu. Lakin bu texnoloji forumun sakitliyi Hindistan Gənclər Konqresi (IYC) üzvlərinin köynəksiz etirazı ilə pozuldu. Onlar Baş nazir Narendra Modi və Hindistan-ABŞ ticarət razılaşmasına qarşı sərt şüarlar səsləndirərək siyasi narazılıqlarını nümayiş etdirdilər.

Etirazın səbəbləri və nəticələri

Etiraz zamanı təxminən 10 IYC üzvü saxlanıldı və Delhi polisi hüquqi tədbirlər görür. Bharatiya Janata Partiyası (BJP) etirazı “millətə utanc” adlandıraraq, bu hərəkəti ölkənin nüfuzuna zərbə kimi qiymətləndirdi. Ticarət naziri Piyush Goyal isə Rahul Gandhi-dən üzr istəməyi tələb etdi. Lok Sabha spikeri Om Birla isə de-feyklərin demokratiyaya ciddi təhdid olduğunu vurğuladı.

AI Zirvəsinin texnoloji və siyasi konteksti

Zirvə çərçivəsində Baş nazir Narendra Modi Hindistanın “MANAV” vizyonunu təqdim etdi. Bu vizyon etik, hesabatlı, inklüziv və milli suverenliyə əsaslanan süni intellekt idarəçiliyini önə çəkir. İKT naziri Ashwini Vaishnaw bu vizyonun qlobal səviyyədə güclü dəstək aldığını bildirdi. Eyni zamanda, iş adamı Mukesh Ambani AI sahəsinə növbəti yeddi il ərzində 10 lakh crore rupi (təxminən 400 milyard AZN) sərmayə yatıracağını açıqladı. Andhra Pradesh Baş naziri Chandrababu Naidu isə təhsil sahəsində AI-yə diqqət ayırdı və bu istiqamətdə bir sıra əməkdaşlıqların imzalandığını bildirdi.

Qlobal liderlərin baxışları

OpenAI-nin rəhbəri Sam Altman yaxın illərdə həqiqi superintellektin mümkünlüyünü qeyd etdi və bunun idarə olunması üçün beynəlxalq tənzimləmə mexanizminin vacibliyini vurğuladı. Braziliya Prezidenti Luiz Inácio Lula da Silva AI mövzusunda keçirilən sessiyada iştirak etdi. ABŞ Dövlət Katibi Marco Rubio isə tezliklə Hindistana səfər edəcəyini bildirdi. BMT Baş katibi António Guterres AI istedadı Raul John Aju ilə görüşərək qlobal əməkdaşlığın əhəmiyyətini qeyd etdi.

Etiraz və təhlükəsizlik tədbirləri

Etirazdan sonra AI Zirvəsində təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirildi. BJP-nin gənclər qanadı (BJYM) Rahul Gandhi-nin evinin qarşısında etiraz aksiyası keçirdi. Bu hadisələr Hindistanda texnologiya və siyasət arasındakı gərginliyi daha da artırdı.

İnsanların reaksiyası və gələcəyə baxış

Etirazçılar və siyasi rəsmilər arasında kəskin fikir ayrılıqları mövcuddur. Bu, ölkədə süni intellektin inkişafı ilə bağlı sosial və siyasi narahatlıqların əksidir. AI sahəsində böyük sərmayələr və qlobal əməkdaşlıq ümidləri artırsa da, gənclərin etirazları texnologiyanın insan haqları və demokratiya üzərindəki təsirlərinə dair suallar doğurur.

Hindistan AI sahəsində liderlik iddiasını davam etdirir, lakin bu prosesdə sosial dialoq və siyasi sabitlik əsas amillər kimi qalır.