Rusiya Luch/Olymp Peykinin Orbitdə Parçalanması Nəyi Dəyişəcək?

Kosmosda gözlənilməz hadisə

2014-cü ildə orbitə göndərilən Rusiya Luch/Olymp peyki 2026-cı ilin yanvarında parçalanıb. Hadisə 30 yanvar saat 06:09 GMT-də İsveçrənin s2A systems şirkətinin yerüstü optik müşahidələri ilə təsdiqlənib.

Peykin tarixi və orbitdəki vəziyyəti

Luch/Olymp peyki 2014-cü ildə buraxılıb və 2025-ci ilin oktyabrında istifadədən çıxarılaraq geostasionar orbitdən bir neçə yüz mil yuxarıdakı "qəbiristanlıq" orbitinə göndərilib. 2023-cü ildə isə Rusiya ikinci Luch/Olymp peykini orbitə çıxarıb.

Parçalanmanın səbəbləri və nəticələri

Astrofizik və peyk izləyicisi Jonathan McDowell parçalanmanın xarici kosmik tullantı zərbəsi nəticəsində baş verə biləcəyini bildirib. Peykin daxili enerji mənbələri, məsələn yanacaq və batareyalar, istifadədən sonra boşaldıldığı üçün daxili partlayış ehtimalı azdır. Parçalanma nəticəsində orbitdə əlavə obyektlər yaranıb ki, bu da yüksək orbitdə kosmik tullantıların artması ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Beynəlxalq müşahidə və narahatlıqlar

ABŞ, Çin və Rusiya kimi ölkələr geostasionar orbitdəki peykləri yaxından izləyir. Bu hadisə kosmosda artan peyk tullantılarının və təhlükələrin nə qədər ciddi olduğunu bir daha göstərir. Kosmosda fəaliyyət göstərən şirkətlər və dövlətlər üçün belə hadisələr həm texnoloji, həm də ekoloji problemlər yaradır.

Gələcək perspektivlər

Orbitdəki peyk parçalanmaları yalnız texnoloji problem deyil, həm də gələcək kosmik missiyaların təhlükəsizliyinə təsir edən amildir. Kosmik tullantıların artması peyklərin fəaliyyətini çətinləşdirir. Bu səbəbdən beynəlxalq əməkdaşlıq və tullantıların idarə olunması məsələləri daha da önəm qazanır.