74 milyon il əvvəl yaşamış nəhəng tiranosaurun nadir tibia sümüyü tapıldı

Nəhəng tiranosaurun qədim sümükləri

Yeni Meksikoda, Kirtland formasiya qatlarında tapılan 96 santimetr uzunluğunda və 12,8 santimetr diametrində tibia təkamül tarixində yeni səhifə açıb. Bu sümük Tyrannosaurus rex ailəsinə aid olub və təxminən 74 milyon il əvvələ, yəni dinozavrların ən böyük dövrünə aiddir.

Təkamülün sirri: nəhənglik daha erkən başlayıb

Əvvəllər tiranosaurların nəhəng ölçülərə 66-68 milyon il əvvəl çatdığı düşünülürdü. Lakin bu yeni fosil göstərir ki, onların nəhəngliyi ən azı 74 milyon il əvvəl, Laramidia adlı itmiş qitədə başlayıb. Bu, təkamül tarixində böyük ölçülərin daha erkən inkişaf etdiyini sübut edir.

Fosilin xüsusiyyətləri və müqayisəsi

Tapılan tibia, 1990-cı ildə Dakota del Surda tapılan ən böyük tiranosaurun tibiyasından 16% qısa və 22% nazikdir. Buna baxmayaraq, təxminən beş ton ağırlığında olan bu dinozavr dövrünün ən nəhənglərindən biri hesab olunur. Şimalda isə daha yüngül və incə tiranosaur formaları mövcud idi.

Ekspertlərin fikirləri

Yeni Meksiko Təbiət Tarixi Muzeyindən tədqiqatçılar bu fosilin T. rex-in yaxın qohumu olduğunu vurğulayırlar. Onlar əlavə skelet elementləri tapılacağına ümid edir və daha çox tiranosaur fosilinin kəşf ediləcəyini gözləyirlər. Bu tapıntı tiranosaurların erkən dövrdə nəhəng ölçülərə çatdığını göstərir və onların təkamül tarixini yenidən düşünməyə vadar edir.

İnsanlar üçün mənası

Bu tapıntı təkamülün mürəkkəb və sürətlə dəyişən təbiətini anlamağımıza kömək edir. İnsanlar üçün isə qədim dünyanın nəhəng canlılarının həyatına daha yaxın baxış imkanı yaradır. Hər bir sümük parçası milyonlarla il əvvəl yaşamış nəhənglərin hekayəsini danışır.

Yeni tapılan tibia, yalnız bir sümük olsa da, tiranosaurların erkən nəhəngliyini və təkamül prosesini yenidən düşünməyə vadar edir. Bu, paleontologiya sahəsində yeni kəşflərin başlanğıcı ola bilər.