ABŞ-da CLARITY Aktı: Hüquq-mühafizə orqanlarının narahatlığı nə ilə bağlıdır?

CLARITY Aktının 604-cü maddəsi və narahatlıqlar

ABŞ Ağ Evi hüquq-mühafizə orqanları ilə görüş keçirərək CLARITY Aktının 604-cü maddəsini müzakirə edib. Bu maddə proqram təminatçılarını müəyyən hallarda cinayət məsuliyyətindən qoruyur, xüsusən mübadilə və host edilmiş cüzdanların tənzimləmə çərçivəsində qalmasını təmin edir.

Hüquq-mühafizə orqanlarının narahatlığı

Hüquq-mühafizə orqanları bu geniş qoruma dilindən narahatdır. Onlar bildirirlər ki, bu, qanunsuz kripto əməliyyatlarının izlənməsini və qurbanların pulunun geri alınmasını çətinləşdirir. TRM Labs-ın məlumatına görə, 2025-ci ildə qanunsuz kripto əməliyyatlarının həcmi 158 milyard ABŞ dolları (təxminən 267 milyard AZN) olub, bu da 2024-cü illə müqayisədə 145% artım deməkdir. FBI-nin 2025-ci il İnternet Cinayət Hesabatına görə isə yalnız kripto investisiya fırıldaqları 7.2 milyard ABŞ dolları (təxminən 12 milyard AZN) zərər yaradıb.

Maddə 604-ün məqsədi və tənzimləmə çərçivəsi

604-cü maddə “nəzarət etməyən proqram təminatçısı və ya provayder” anlayışını müəyyən edir və bu şəxsləri pul köçürməçi kimi tanımır. Beləliklə, proqram təminatçıları, özəl açarları istifadəçilər idarə etdiyi öz-özünə saxlanılan cüzdan təminatçıları və blokçeyn infrastrukturu operatorları bu maddə ilə qorunur. Eyni zamanda, mübadilələr, brokerlər və host edilmiş cüzdanlar tənzimləmə çərçivəsində qalır. Hüquq-mühafizə orqanları isə cinayətkarların məsuliyyətə cəlb olunmasını istəyir və bu məsələdə sənaye ilə kompromis axtarılır.

Senatdakı vəziyyət və ehtimallar

CLARITY Aktı 2026-cı ilin avqustuna qədər Senatda səsverməyə çıxarılmalıdır. Qanun layihəsinin qəbul olunması üçün 60 senatorun səsi tələb olunur. Lakin etik müzakirələr nəticəsiz qalıb və aktın qəbul ehtimalı son ayda 74%-dən 48%-ə düşüb. BRCA (Blockchain Regulatory Certainty Act) maddəsi proqram təminatçıları üçün ən vacib maddələrdəndir, lakin hüquq-mühafizə orqanlarının tam razılığı yoxdur.

Maliyyə cinayətlərinə qarşı yeni alətlər

CLARITY Aktı AML (Anti-Money Laundering), SAR (Suspicious Activity Reporting) və OFAC (Office of Foreign Assets Control) tələblərini rəqəmsal aktivlərə tətbiq edir və maliyyə cinayətlərinin araşdırılması üçün yeni alətlər təqdim edir. Bu, həm sənaye, həm də hüquq-mühafizə orqanları üçün mühüm addımdır, lakin kompromis hələ də tapılmayıb.

İnsanlar və gələcək perspektiv

Qanunvericilikdəki bu gərginlik kripto bazarında şəffaflıq və təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir. İstifadəçilər və investorlar üçün bu, həm qoruyucu mexanizmlərin gücləndirilməsi, həm də fırıldaqçılıq risklərinin azaldılması deməkdir. Lakin hüquq-mühafizə orqanlarının narahatlığı aktın son formasının necə olacağını hələ də qeyri-müəyyən edir.