ABŞ-da Avqustda 65 min yeni iş yeri: Əmək bazarında nələr dəyişəcək?

ABŞ əmək bazarında yeni dinamika

ABŞ-da əmək bazarı sürətlə dəyişir. İyul ayında ölkədə təxminən 23 min iş yeri itirilib, işsizlik səviyyəsi isə 4.1%-dən 4.2%-ə yüksələcəyi gözlənilir. Bu, avqust ayının iş hesabatı açıqlanmamışdan əvvəl iqtisadçıların proqnozlarıdır.

Baby Boomer nəsli və süni intellekt əmək bazarını formalaşdırır

Əmək bazarının əsas dəyişənləri arasında Baby Boomer nəslinin təqaüdə çıxması, süni intellektin (AI) inkişafı və net miqrasiyanın azalması xüsusi yer tutur. Bu amillər işçi qüvvəsinin strukturunu yenidən formalaşdırır.

Gələcəyə baxış: 2025-2035-ci illərdə iş yerləri artacaq

BLS-in proqnozuna görə, 2025-2035-ci illərdə ABŞ iqtisadiyyatı 5.9 milyon yeni iş yeri yaradacaq ki, bu da 3.5% artıma bərabərdir. Bu, ayda təxminən 49 200 iş yerinin əlavə olunması deməkdir. Lakin 2025-2026-cı illərdə iş yerlərinin artımı əvvəlki hesablamalardan 79 000 iş yeri azdır.

İyulun iş itkiləri və mövsümi təsirlər

İyul ayında iş yerlərinin azalması əsasən mövsümi tənzimləmələrlə bağlıdır. Xüsusilə yerli hökumət sektorunda, təhsil sahəsində 49 600 iş yeri azalıb. Ümumilikdə, 94% iş yerləri səhiyyə, əyləncə və dövlət sektorunda yaradılıb.

İşdən çıxarılmalar və işə qəbulun vəziyyəti

2024-cü ilin avqustunda işdən çıxarılmalar 52 881 nəfər olub ki, bu da 2023-cü ilin eyni dövrünə nisbətən 40% azdır. İşsizlik müavinəti tələb edənlərin sayı isə 206 000 nəfər təşkil edir. İşə qəbul isə yüksək faiz dərəcələri və qeyri-müəyyənlik səbəbindən zəifdir.

Əmək haqqı artımı və sektoral fərqlər

ADP-nin hesabatına görə, avqustda təhsil və səhiyyə sektorlarında 45 000 yeni iş yeri yaradılıb, ümumi iş artımı isə 38 000-dir. Əsas əmək haqqı artımı 3.2%, işdə qalanların əmək haqqı 3%, iş dəyişdirənlərin isə 4.7% təşkil edib.

Ekspertlərin fikirləri və əmək bazarının gələcəyi

İqtisadçılar bildirirlər ki, işə qəbulun zəifliyi inflyasiya və qeyri-müəyyənliklə bağlıdır və bu problemlər uzun müddət davam edəcək. “Low-hire, low-fire” modeli əmək bazarında işçilərin iş dəyişdirmə imkanlarını məhdudlaşdırır, bu isə inflyasiyanı qabaqlamaq üçün vacibdir.

ABŞ əmək bazarında baş verən bu dəyişikliklər həm işçilərin, həm də işəgötürənlərin gündəlik həyatına təsir edir. Yeni texnologiyalar və demoqrafik dəyişikliklər bazarın gələcəyini formalaşdırır, işçilərin gəlir artımı və iş yerlərinin yaradılması isə iqtisadi stabilliyin əsas göstəriciləridir.