ABŞ və İsrailin İrana Hücumu: 7 Aydır Davam Edən Gərginlik Nəyi Dəyişəcək?

2026-cı ilin fevralında ABŞ və İsrail İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıb. ABŞ Prezidenti Donald Trump müharibənin 4-5 həftə ərzində bitəcəyini proqnozlaşdırmışdı. Lakin artıq 7 aydan çoxdur davam edən münaqişənin hələ də aydın nəticəsi yoxdur.

The Wall Street Journal-ın məlumatına görə, Trump-un yüksək səviyyəli müşavirləri münaqişənin onun prezidentliyi dövründə, yəni 2029-cu ilin yanvarından sonra da davam edə biləcəyini bildiriblər. Keçmiş müdafiə naziri və Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri Leon Panetta isə münaqişənin daha 6 ay davam edə biləcəyini vurğulayıb. ABŞ-ın münaqişəni uzatmaq üçün rəsmi strategiyası olmasa da, bu uzunmüddətli qarşıdurmanın rəqibləri yorğunluğa məruz qoymaq məqsədilə idarə olunması kimi qiymətləndirilməsi mümkündür.

ABŞ münaqişədə yalnız hərbi gücdən deyil, həm də sanksiyalar, maliyyə məhdudiyyətləri və texnoloji qadağalar kimi qeyri-hərbi vasitələrdən istifadə edir. Eyni zamanda, ABŞ Ukrayna münaqişəsində silah, kəşfiyyat və maliyyə dəstəyi göstərir. Bu, ABŞ-ın resurslarını bölüşdürməsinə və hərbi gücünün məhdudluğunu ortaya qoymasına səbəb olur.

Avropa ölkələri müdafiə xərclərini artırır, lakin bunun iqtisadi nəticələri ilə üzləşirlər. ABŞ isə müttəfiqlərindən müdafiə xərclərini artırmağı tələb edir və onların kəşfiyyat, qabaqcıl silahlar və texnologiyaya asılılığını qoruyur. Bu, ABŞ-ın münaqişələri idarə etməklə rəqiblərini zəiflətmək və müttəfiqlərinə daha çox yük vermək strategiyasının bir hissəsidir.

Ukrayna münaqişəsində ən böyük insan itkiləri qeydə alınır, ABŞ isə nisbətən az insan itkisi verir. Uzunmüddətli münaqişələr ABŞ-ın hərbi resurslarına təzyiq göstərir, amma eyni zamanda onun müdafiə sənayesinin güclənməsinə də səbəb ola bilər.

Münaqişələrin nə vaxt sona çatacağı hələ məlum deyil. ABŞ-ın münaqişələri uzatmaq üçün konkret planı olmasa da, bu qarşıdurmaların davam etməsi regionda və qlobal siyasətdə qeyri-müəyyənliyi artırır. İnsanlar isə bu münaqişələrin yaratdığı gərginlik və itkilərlə üzləşməyə davam edir.