ABŞ və Venesuelada neft gərginliyi: Gələcəyin enerji siyasəti necə dəyişəcək?

Venesuela və ABŞ arasında neft mübarizəsi

Venesuela dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına sahibdir. Rystad Energy-nin təhlilinə görə, ölkəyə təxminən 180 milyard dollar investisiya yatırılarsa, 2040-cı ilə qədər gündə 3 milyon barrel neft hasil etmək mümkündür. Bu göstərici Venesuelanı dünya üzrə ən böyük beş neft istehsalçısından biri edə bilər.

Bu il Venesuelada prezident Nikolas Maduro tutulub və ABŞ prezidenti Donald Tramp ölkənin neft sənayesini yenidən canlandırmaq niyyətindədir. Trampın sərt siyasəti, o cümlədən ABŞ-ın BMT-nin iqlim dəyişikliyi üzrə çərçivə konvensiyasından (UNFCCC) çıxması, enerji və iqlim sahəsində ciddi dəyişikliklərə səbəb olub.

Trampın enerji siyasətinin təsirləri

Tramp neftin barrel qiymətinin 50 dollar səviyyəsində qalmasını istəyir. Hazırda ABŞ-da neftin qiyməti 60 dolların bir qədər altındadır. Ucuz neft elektrik enerjisinə keçidi çətinləşdirir və təmiz enerji texnologiyalarının inkişafına mənfi təsir göstərir. ABŞ dünya karbon emissiyalarının təxminən 12%-ni istehsal edir. Mövcud siyasət çərçivəsində kömür istifadəsi azalır, onun yerini günəş enerjisi və təbii qaz alır.

İqlim siyasətində qeyri-müəyyənlik

ABŞ-ın UNFCCC-dən çıxması iqlim qrupları tərəfindən tənqid olunub. ABŞ-ın bu quruma yenidən qoşulması üçün Senatın təsdiqi tələb olunub-olunmaması isə hələ də mübahisəlidir. Bu qərar ABŞ-ın qlobal iqlim siyasətində mövqeyini zəiflədir və beynəlxalq əməkdaşlığı çətinləşdirir.

Çin və təmiz texnologiyaların yüksəlişi

Çin ucuz və sürətli təmiz enerji texnologiyaları istehsal edərək qlobal enerji bazarında liderliyini artırır. ABŞ-ın mövcud rəhbərliyi isə yaşıl enerji keçidini yavaşlatmağa çalışır. Trampın siyasəti təmiz texnologiyaların inkişafına əlavə əngəllər yaradır.

Gələcək perspektivlər

ABŞ və Venesuelanın enerji siyasətindəki gərginliklər yalnız bazarlara deyil, milyonlarla insanın gündəlik həyatına da təsir edir. Ucuz neftin üstünlük təşkil etdiyi bir dünyada təmiz enerji keçidinin ləngiməsi iqlim böhranını daha da dərinləşdirir. Eyni zamanda, Venesuelanın neft potensialının reallaşması üçün lazım olan böyük investisiyaların qeyri-müəyyənliyi ölkənin gələcəyini risk altında saxlayır.

Bu mürəkkəb vəziyyət enerji təhlükəsizliyi, iqlim dəyişiklikləri və qlobal iqtisadiyyat üçün ciddi suallar doğurur. Regional və qlobal enerji siyasətində sabitlik və davamlılıq üçün balanslı yanaşmalar vacibdir.