Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın Ömrü 2032-ci ilə qədər Niyə Uzadıldı?

ISS-in ömrü 2032-ci ilə qədər uzadıldı

Beynəlxalq Kosmik Stansiya (ISS) artıq 26 ildir ki, aşağı Yer orbitində fəaliyyət göstərir. ABŞ Senatı NASA-nın səlahiyyət aktını yeniləyərək, ISS-in pensiyaya çıxma tarixini 2030-dan 2032-ci ilə qədər təxirə saldı. Bu iki illik uzadılma kosmosda fasiləsiz insan varlığını təmin etmək və Çinlə kosmik liderlik uğrunda rəqabətdə geri qalmamaq məqsədini daşıyır.

NASA-nın kommersiya stansiyalarına keçid planı

NASA 2021-ci ildə "Kommersiya Aşağı Yer Orbit Məkanları" proqramını yaradıb. Agentlik öz kosmik stansiyasını tikmək əvəzinə, kommersiya şirkətlərinin hazırladığı stansiyalara müştəri kimi qoşulmaq istəyir. Hazırda Axiom Space, Blue Origin, Vast və Voyager kimi şirkətlər orbital stansiya dizaynlarını yekunlaşdırır və NASA-nın tələblərini gözləyirlər.

Təxirə salınan təklif sorğuları və risklər

Lakin NASA hələ ikinci mərhələnin tələblərini və son təklif sorğusunu elan etməyib. Bu gecikmə kommersiya stansiyalarının inkişafını yavaşladır və onların 2030-cu ilə qədər hazır olub-olmayacağına dair narahatlıqlar yaradır. ABŞ Senatının qanun layihəsinə əsasən, ISS əməliyyatları kommersiya alternativi işə düşənə qədər davam etməlidir. Həmçinin, NASA 60 gün ərzində kommersiya stansiyalarının tələblərini açıqlamalı, 90 gün ərzində son təklif sorğusunu verməli, 180 gün ərzində isə ən azı iki kommersiya şirkəti ilə müqavilə bağlamalıdır.

İnsanlıq üçün kosmosun gələcəyi

Keçən il təhlükəsizlik məsləhət paneli ISS-də risklərin artdığını xəbər vermişdi. Buna baxmayaraq, stansiya 2030-cu ildə Yer atmosferində yanaraq məhv ediləcək. Uzadılmış fəaliyyət müddəti kosmosda insanlı missiyaların fasiləsizliyini təmin etmək və kommersiya stansiyalarının inkişafı üçün əlavə vaxt yaratmaq məqsədi daşıyır.

Kosmosun yeni sərhədlərində insanlıq üçün təhlükəsiz və davamlı platforma yaratmaq həm texnoloji, həm də strateji baxımdan həyati əhəmiyyət daşıyır. ISS-in ömrünün uzadılması bu məqsədə xidmət edir və gələcəkdə kommersiya stansiyalarının kosmosda əsas rol oynayacağına işarədir.