Tarixdə İlk: Bitcoin Mainnetdə Kvant-Təhlükəsiz Əməliyyatı Təsdiqlədi

Bitcoin kvant təhlükəsizliyinə doğru ilk addımı atdı

2026-cı ilin avqustunda Bitcoin şəbəkəsində tarixi bir an yaşandı. Blok 964,199-da StarkWare tədqiqatçısı Avihu Levy tərəfindən hazırlanmış və Bitcoin miner MARA-nın Slipstream xidməti vasitəsilə təqdim olunmuş ilk kvant-təhlükəsiz əməliyyat təsdiqləndi.

Elliptik əyridən hash əsaslı təhlükəsizliyə keçid

Bu əməliyyatın əsas yeniliyi, xərcləmə şərtinin elliptik əyrili imzalardan hash əsaslı təhlükəsizliyə keçməsidir. Bu, gələcək kvant kompüterlərinin Bitcoin şəbəkəsinə qarşı yaratdığı riskləri azaltmaq üçün vacib bir addımdır. StarkWare əməliyyatı Bitcoin mainnet-də "ilk kvant-təhlükəsiz əməliyyat" kimi təqdim etdi.

QSB əməliyyatlarının xüsusiyyətləri və məhdudiyyətləri

Quantum-Safe Bitcoin (QSB) metodu, açıq açarları hələ görünməyən Bitcoin sahiblərinə kvant riskindən qaçmaq üçün köçürmə imkanı yaradır. Lakin bu əməliyyatlar standart əməliyyatlardan fərqli olaraq bahalıdır və normal mempool vasitəsilə yayılmır. StarkWare-in bildirdiyinə görə, mainnet test əməliyyatının xərci bir neçə yüz ABŞ dolları (təxminən 400-800 AZN) təşkil edib, bulud-GPU üzərindəki hesablama xərcləri isə 75-150 ABŞ dolları (təxminən 160-320 AZN) arasında dəyişir.

Təxminən 7 milyon BTC isə açıq açarları artıq görünən ünvanlarda olduğu üçün hələ də kvant hücumlarına qarşı həssasdır. QSB metodu bu növ Bitcoin-lər üçün qoruma təmin etmir.

Gələcək çağırışlar və dəstək

Bitcoin Security Consortium bu sahəyə 15 milyon ABŞ dolları (təxminən 32 milyon AZN) ayırıb. Konsorsiuma BlackRock, Coinbase və Strategy kimi böyük şirkətlər daxildir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi də rəqəmsal aktivlərin kvant təhlükəsizliyi planlarına daxil olub. Lakin QSB-nin geniş protokol səviyyəsində tətbiqi üçün hələlik konkret bir həll yoxdur. Bu metod yalnız açıq açarları gizli olan Bitcoin-lər üçün köçürmə imkanı verir və köhnə açıq açar formatlı, eləcə də Taproot ünvanlarını qorumur.

İnsanlar və gələcək perspektivlər

Bu yenilik Bitcoin istifadəçiləri üçün həm təhlükəsizlik, həm də narahatlıq mənbəyidir. Kvant kompüterlərinin inkişafı ilə açıq açarları görünən Bitcoin-lər hələ də risk altındadır. Lakin ilk kvant-təhlükəsiz əməliyyatın uğurla həyata keçirilməsi gələcəkdə daha təhlükəsiz və davamlı bir şəbəkənin qurulacağına ümid yaradır. İndi əsas məsələ bu texnologiyanın geniş yayılması və əlçatan olmasıdır.