Çin 2030-cu ildə Ayda ilk pilotlu eniş üçün 4 strateji yer seçib

Çin Ayda ilk pilotlu missiya üçün dörd eniş yeri müəyyənləşdirib

Çin 2030-cu ildə Ayda ilk pilotlu eniş missiyasını həyata keçirmək üçün dörd potensial yer seçib. Bu ərazilər Ayın görünən tərəfində, qədim vulkanik aktivlik zonası olan Bode kraterində yerləşir. Seçilmiş yerlər həm geoloji müxtəlifliyə, həm də təhlükəsizlik kriteriyalarına cavab verir.

Bode krateri: Ayın "geoloji muzeyi"

Bode sahəsi Ayın ekvator yaxınlığında, lunyar dənizlərlə vulkanik platoların sərhədində yerləşir. Burada qədim lava axınları, meteorit təsirlərinin izləri və beş müxtəlif landşaft tipi mövcuddur. Professor Çjun Huan Bodeyi "geoloji muzey" adlandıraraq, onun zəngin geoloji tarixini vurğulayıb.

Seçilmiş yerlərin xüsusiyyətləri

Dörd potensial eniş yeri Bode sahəsində paylanıb. Bu ərazilərin relyefi nisbətən düz və aşağıdır, kifayət qədər işıqlandırmaya malikdir. Burada 77-136 metr qalınlığında pirolastik material təbəqəsi, 193 metr qalınlığında bazalt düzənliyi və 4 metr qalınlığında regolit örtüyü var. Bu materiallar Ayın mantiyasının kimyəvi tərkibini öyrənmək üçün unikal imkanlar yaradır.

Missiyanın elmi və texniki əhəmiyyəti

Çin 2023-cü ildə pilotlu Ay uçuşları proqramını elan edib. Bu proqram 2030-cu ilə qədər ilk pilotlu enişi və gələcəkdə daimi baza yaradılmasını nəzərdə tutur. Eniş yerlərinin seçimi elmi potensial və təhlükəsizlik baxımından diqqətlə aparılıb. Nature Astronomy jurnalında 9 mart 2026-cı ildə dərc olunan tədqiqatda Bode sahəsinin geoloji və topoqrafik xüsusiyyətləri geniş təhlil olunub.

Taykonavtların hazırlığı və gələcək perspektivlər

Gələcək missiyanın təhlükəsizliyi üçün əlavə topoqrafik qiymətləndirmələr aparılacaq. Taykonavtlar missiyadan əvvəl geoloji hazırlıq keçməlidir. Bu, onların Ay səthində qarşılaşa biləcəkləri mürəkkəb şəraitə uyğunlaşmasını təmin edəcək.

Çinin bu addımı Ay tədqiqatlarında yeni mərhələnin başlanğıcıdır. İnsanlığın kosmosa səyahətində yeni səhifə açan bu missiya həm elmi bilikləri artıracaq, həm də gələcəkdə Ayda daimi yaşayış üçün zəmin yaradacaq.