Denverdə Startup: İnsan Bağırsağı Orqanoyidləri ilə Dərman Sınaqlarında İnqilab

İnsan bağırsağı orqanoyidləri dərman sınaqlarında yeni imkanlar yaradır

Dərman inkişafı uzun illər heyvan modellərinə əsaslanıb. Lakin Denverdə yerləşən Intero Biosystems adlı startup insan bağırsağını laboratoriya şəraitində təqlid edən orqanoyidlər hazırlayır. Bu, dərmanların insan orqanizminə təsirini daha dəqiq öyrənmək üçün yeni üsuldur.

Orqanoyidlər nədir və niyə önəmlidir?

Orqanoyidlər, ölçüsü təxminən bir millimetr olan, insan bağırsağının müxtəlif hüceyrə və toxuma tiplərini özündə birləşdirən mini laboratoriya modelləridir. Intero-nun "GastroScreen" adlı məhsulu insan bağırsağı orqanoyidlərinin nümunəsidir. Bu mini orqanlar dərman, biotexnologiya, qida və kimya sahələrində fəaliyyət göstərən şirkətlərə sınaq məqsədilə satılır.

Startapın yaranması və nailiyyətləri

Intero 2024-cü ildə Michigan Universitetindən ayrılaraq təsis olunub. Hazırda 7 nəfərlik komandaya malikdir və ötən il 2.3 milyon dollar pre-seed investisiya cəlb edib. Keçən ilin dördüncü rübündən bu ilin üçüncü rübünə qədər 400,000 dollardan çox gəlir əldə edib.

FDA-nın dəstəyi və bazar perspektivləri

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) heyvan testlərinə alternativ metodları təşviq edir. 2024-cü ilin martında NAM-ların (non-animal testing methods – heyvan olmayan test metodları) təsdiqi üçün təlimat yayıb. Bu, Intero kimi şirkətlər üçün yeni imkanlar açır.

GastroScreen-in üstünlükləri və gələcək planlar

GastroScreen induksiya olunmuş pluripotent kök hüceyrələrdən hazırlanır və mürəkkəbliyi ilə rəqiblərindən fərqlənir. Hazırda təsdiq prosesinin ikinci mərhələsindədir. Intero artıq bir neçə min orqanoyid istehsal edə bilir və istehsalı avtomatlaşdıraraq yüz minlərlə orqanoyid hazırlamağı planlaşdırır.

İnsan həyatına təsiri və gələcəyə baxış

Intero-nun təsisçilərindən biri deyir: “Əksər dərmanlar klinik sınaqlarda uğursuz olur və düşünürəm ki, biz nə siçan, nə də sadə hüceyrə qatlarıyıq”. Onlar hətta “mini canlı orqanları poçtla insanlara göndərirlər”.

GastroScreen-in insan dərman reaksiyalarını daha dəqiq proqnozlaşdırdığına dair sübutlar hələ tamamlanmasa da, bu texnologiyanın fərdi tibbdə tətbiqi böyük ümidlər yaradır.

Intero Biosystems dərman inkişafında heyvan testlərinə olan ehtiyacı azaldaraq, daha etik və effektiv metodların önünü açır. Bu, həm elm, həm də insan sağlamlığı üçün əhəmiyyətli addımdır.