Tarixdə ilk dəfə: Dünyanın ilk superkeçirici kvant istilik mühərriki yaradıldı

Kvant istilik mühərrikində yeni dövr

Finlandiyanın Aalto Universitetində dünyanın ilk superkeçirici kvant istilik mühərriki uğurla yaradılıb. Bu mühərrik kvant səviyyəsində istiliyi faydalı işə çevirərək kvant texnologiyalarının inkişafına yeni imkanlar açır.

Mühərrikin quruluşu və iş prinsipi

Mühərrik transmon kubit, rezonator və kvant soyuducudan ibarətdir. O, siklik şəkildə işləyir və Otto dövrünü təkrarlayır. İstilik və soyutma funksiyalarını eyni kvant soyuducu yerinə yetirir. Mühərrik kriyoşkafda, mütləq sıfıra yaxın temperaturda fəaliyyət göstərir.

Elm və texnologiyada əhəmiyyəti

Bu, superkeçirici dövrlərdə siklik kvant istilik mühərrikinin ilk təcrübi nümayişidir. Tədqiqatın rəhbəri, akademiya professoru Mikko Möttönen bildirir ki, nanofabrikasiya edilmiş bu mühərrik kvant hesablama texnologiyasının inkişafına mühüm töhfə verə bilər. Gələcəkdə tam avtonom işləyən versiyası mikrodalğa kabel ehtiyacını azaldaraq kvant kompüterlərdə səs-küyün azalmasına kömək edə bilər.

Tədqiqatın dəstəyi və gələcək perspektivlər

Tədqiqat Finlandiya Tədqiqat Şurası və Finlandiya Mədəniyyət Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib və OtaNano milli tədqiqat infrastrukturu tərəfindən aparılıb. Nəşr 2026-cı ildə Nature Communications jurnalında dərc olunub. Kvant mühərrikin tam avtonom versiyasının nə vaxt hazır olacağı hələ məlum deyil, lakin bu kəşf kvant texnologiyalarında yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Kvant kompüterlərin inkişafında rolu

Bu mühərrik yalnız elm üçün deyil, həm də gələcəkdə kvant texnologiyalarının daha əlçatan və effektiv olmasına xidmət edəcək. İstilikdən faydalı iş çıxarmaq və səs-küyü azaltmaq kimi imkanlar kvant kompüterlərin daha etibarlı və güclü olmasına şərait yaradacaq. Bu isə texnologiyanın insan həyatına təsirini artıracaq.