Fransız aktyorlar ABŞ şirkətlərinə səs klonlamasına qarşı necə mübarizə aparır?

Səs klonlama və hüquqi mübarizənin başlanğıcı

Fransız dublyaj aktyorları səsini icazəsiz klonlayan ABŞ şirkətlərinə xəbərdarlıq məktubu göndərərək hüquqlarını qorumaq üçün ciddi addım atıblar. 30 yanvarda göndərilən məktublarda VoiceDub və Fish Audio şirkətlərindən səs klonlarının platformalardan səkkiz gün ərzində silinməsi tələb olunub. Aktivistlər 20 000 avro (təxminən 36 000 AZN) təzminat da istəyirlər.

İnsan səsinin texnologiya qarşısında təhlükəsi

Dublyaj aktyoru Françoise Cadol səsinin "bir az dəyişdirilmiş" formada istifadə edilməsindən narahatdır. O, vəziyyəti belə təsvir edir: “Bizim icazəmiz olmadan hərəkətlər baş verir, səsimiz piratlaşdırılır, biz isə görünməz oluruq.” Bu sözlər səs klonlamanın insan yaradıcılığına vurduğu zərəri açıq göstərir.

Kollektiv müqavimət: TouchePasMaVF

Aktyorlar TouchePasMaVF adlı kollektiv yaradaraq, insan tərəfindən yaradılmış dublyajın qorunmasını tələb edirlər. Bu kollektivə məşhur dublyajçı Richard Darbois da qoşulub. Darbois bu praktikaları “çox ciddi” və “insan səsinin istismarına yol verən” addımlar kimi qiymətləndirir.

Hüquqi müstəvidə vəziyyət

Hüquqşünas Jonathan Elkaim səkkiz aktyoru təmsil edir və platformalardan aydın cavab gözlədiklərini bildirir. Əgər cavab verilməzsə, məhkəməyə müraciət olunacaq. Elkaim vurğulayır ki, bu şirkətlər Fransada qüvvədə olan müəllif hüququ və şəxsi həyat qanunlarına tabe olmalıdırlar.

Qlobal tendensiya və insan hüquqları

Bu problem təkcə Fransaya aid deyil. 2023-cü ildə Hollivud ulduzu Scarlett Johansson səsinin icazəsiz istifadə olunmasını ifşa etmişdi. Matthew McConaughey isə səsini və görüntüsünü qorumaq üçün hüquqi addımlar atır. Bu hallar göstərir ki, səs klonlama texnologiyası insan hüquqları və yaradıcılıq azadlığı üçün yeni çağırışlar yaradır.

İnsan səsinin gələcəyi üçün mübarizə

Dublyaj aktyorlarının mübarizəsi insan səsinin texnologiya qarşısında qorunması üçün vacib nümunədir. Onların çağırışı aydındır: “İnsanlar üçün insan tərəfindən yaradılmış dublyaj.” Bu, həm sənətkarların hüquqlarının, həm də dinləyicilərin keyfiyyətli təcrübəsinin qorunması deməkdir.

Səs klonlama texnologiyasının sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə, insan səsinin hüquqlarının qorunması həm hüquqi, həm də etik baxımdan həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu mübarizə gələcəkdə texnologiyanın insan həyatına necə təsir edəcəyini müəyyən edəcək.