Gəmidə tapılan qara yapışqan: Yeni arxeal növünün sirri açıldı

2025-ci ildə R/V Blue Heron tədqiqat gəmisinin sükan qutusunda qəribə qara yapışqan tapıldı. Başda adi maddə kimi görünən bu yapışqan, Minnesota Duluth Universitetinin mikrobioloqları üçün böyük sürpriz oldu. Onlar aşkar etdilər ki, bu yapışqan içində elmə məlum olmayan yeni arxeal növlər yaşayır.

Bu mikroorqanizmlər oksigensiz, yəni anaerob şəraitdə və yarı-isti mühitdə inkişaf edir. Gəminin sükan qutusu onların üçün ideal yaşayış yerinə çevrilib. Tədqiqatçılar mikrobların gəmidə necə yarandığını hələ tam aydınlaşdıra bilməyiblər, amma onların ehtimalına görə, bu mikroorqanizmlər sükanın yağlanmasında istifadə olunan yağda gizlənmiş və əlverişli şərait yarananda çoxalmış ola bilərlər.

Yapışqandan 20 genom rekonstruksiya edildi. Onların arasında yeni arxeal sırasını təmsil edən növlər var, həmçinin bəzi mikroorqanizmlər yeni bakterial filuma aid ola bilər. Maraqlısı budur ki, bu canlılar metan istehsal edir. Metan isə bioyanacaq istehsalında istifadə oluna biləcək təmiz enerji mənbəyidir.

Doug Ricketts və Cody Sheik kimi tədqiqatçılar bu kəşfi yaxın zamanda elmi jurnalda dərc etməyi və genom məlumatlarını ictimaiyyətə açıq etməyi planlaşdırırlar. Bu, digər alimlərin də gəmi kimi süni strukturlarda həyatın izlərini araşdırmasına imkan yaradacaq.

Bu kəşf yalnız mikrobiologiya üçün deyil, həm də enerji sektorunda inqilabi dəyişikliklərə yol açmaq potensialına malikdir. Metan istehsal edən bu mikroorqanizmlər gələcəkdə təmiz və davamlı bioyanacaq mənbəyi ola bilər. İnsanların gündəlik həyatında ekoloji təmiz enerji istifadəsi üçün yeni imkanlar açılır.

Nəticədə, gəminin sükan qutusundakı qara yapışqan həyatın gözlənilməz formalarını ortaya qoydu. Bu, elmi araşdırmaların hələ çox yeni kəşflərə açıq olduğunu göstərir. Tədqiqatçılar bu mikroorqanizmlərin sirrini açmaq üçün səylərini davam etdirir və insanlıq üçün faydalı nəticələr əldə etməyə çalışırlar.