Google-un yeni sel proqnozu: 150 ölkədə risklər necə öncədən aşkarlanır?

Sel daşqınlarının insan həyatı üçün təhlükəsi

Hər il dünyada 5,000-dən çox insan sel daşqınları səbəbindən həyatını itirir. Bu fəlakətlər qısa müddətli və lokal xarakter daşıdığı üçün onları qabaqcadan proqnozlaşdırmaq çətindir. İnsanların təhlükəsizliyini təmin etmək və təcili yardım agentliklərinin işini asanlaşdırmaq üçün yeni texnologiyalara ehtiyac var.

Google-un innovativ yanaşması

Google bu çağırışa cavab olaraq, dil modellərindən ilk dəfə istifadə edərək, sel daşqınlarının proqnozu üçün unikal bir model hazırlayıb. Gemini modeli 5 milyon xəbər məqaləsini analiz edib və 2.6 milyon fərqli sel daşqını hadisəsini müəyyənləşdirib. Bu məlumatlar əsasında Groundsource adlı geo-etiketli zaman seriyası məlumat bazası yaradılıb və cümə axşamı səhər ictimaiyyətə təqdim olunub.

Modelin funksionallığı və tətbiqi

Google-un LSTM neyron şəbəkəsi ilə təlim etdirilən modeli 150 ölkədə şəhər ərazilərində 20 kvadrat kilometr sahədə sel daşqını riskini göstərir. Google-un Flood Hub platforması vasitəsilə bu məlumatlar təcili yardım agentlikləri və digər maraqlı tərəflərlə paylaşılır. Model, ABŞ Milli Hava Xidmətinin sistemindən daha az dəqiq olsa da, ucuz hava müşahidə infrastrukturu olmayan bölgələr üçün əvəzsizdir.

Ekspertlərin fikirləri

Marshall Moutenot məlumat çatışmazlığını geofizikada əsas problem kimi qiymətləndirir və bildirir ki, "Groundsource data set xəritəni yenidən balanslaşdırmağa kömək edir". Bu, məlumat azlığı olan bölgələrdə də risklərin müəyyən edilməsinə imkan verir. Google komandası isə LLM-lərlə digər təbii fəlakətlərin, məsələn, isti hava dalğaları və palçıqlı sürüşmələrin proqnozlaşdırılmasını da planlaşdırır.

İnsanlara təsiri və gələcək perspektivlər

Bu model sayəsində təcili yardım xidmətləri daha sürətli və dəqiq reaksiya verə biləcək, insan həyatı qorunacaq. Həmçinin, məlumat çatışmazlığı olan regionlarda belə, risklər daha yaxşı idarə olunacaq. Google-un bu təşəbbüsü texnologiyanın insan həyatına birbaşa təsirinin parlaq nümunəsidir və gələcəkdə təbii fəlakətlərin qarşısının alınmasında yeni imkanlar açır.